همواره حکومت‌ها در اداره امور شهری و رفع مشکلات خود، سختی‌ها و هزینه‌های بسیار بالایی را به دوش کشیده‌اند. این هزینه‌ها بعضی مواقع به قدری سنگین می‌شوند که حکومت‌ها قادر به رفع آن‌ها نیستند. اما در این بین و به واسطه پیشرفت تکنولوژی، راهکارهایی برای افزایش مشارکت مردم در حل این مشکلات به وجود آمده است. راهکارهایی که هزینه‌ها را به میزان چشمگیری کاهش داده و کارآمدی حکومت در حل مشکلات را افزایش می‌دهد. در این نوشته به بیان راهکارهای مشارکت دادن مردم در حوزه‌های مختلف با استفاده از یک نرم افزار موبایل[1] می‌پردازیم.

حوزه شفافیت جمع سپاری Crowdsourcing Scope
موضوع معرفی Introductory Subject
جغرافیا ایران Iran Geography
نوع مطلب متن Text Type
زبان فارسی Farsi Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Trasparency4Iran Publisher

1 . بیان کلی راهکار

دستگاه‌های حکومتی می‌توانند با استفاده از ابزارهای مختلف مردم را برای شناسایی، گزارش و حل مشکلات مشارکت دهند. این ابزارها که اغلب از جنس تشویقی هستند می‌توانند مردم را به همکاری با نهادهای حکومتی تشویق کنند. برای این امر می‌توان ساز و کارهای مختلفی را پیشنهاد داد. یکی از ساز و کارها امتیاز دادن به شهروندانی است که در راستای حل مشکلات با حکومت همکاری می‌کنند. سپس می‌توان بر اساس این امتیازها شهروندان را درجه بندی کرد و به تناسب درجه آن‌ها فرصت‌ها و امتیازاتی مانند تخفیف‌های استفاده از خدمات و مکان‌های عمومی، معرفی سه شهروند برتر سال، دادن جایزه و ... را به شهروندان ارائه کرد.

تحقق این مشارکت بسیار ساده و از طریق یک نرم افزار موبایل امکان پذیر است. اینگونه که وقتی مردم با تخلف و یا مشکلی رو به رو شدند، به راحتی از طریق یک نرم افزار آن را گزارش داده و در صورت نیاز، تصویری از آن تخلف یا مشکل نیز ارسال کنند.

حوزه‌هایی که می‌توان با یک نرم افزار موبایل، مردم را در شناسایی، گزارش و حل مشکلات مشارکت داد، به شرح زیر می‌باشد.(این حوزه‌ها بروزرسانی خواهد شد)

2 . شناسایی و گزارش تخلفات و مشکلات

2-1 . شهرداری

2-1-1 . گزارش آسیب‌دیدگی خیابان‌ها

می‌توان در یک نرم افزار موبایل این امکان را قرار داد که مردم بتوانند با گرفتن عکس از خرابی جاده‌ها و ارسال آن از طریق نرم افزار، این مشکلات را به مسئولین اطلاع دهند. همچنین می‌توان این نرم افزار را به گونه‌ای طراحی کرد تا موقعیت عکس را نیز ثبت کند.(البته می‌توان یک فیلد آدرس در نرم افزار تعریف کرد تا فرد گزارش دهنده، آدرس محل آسیب دیدگی را نیز درج کند.)

2-1-2 . گزارش مشکلات مرتبط با جمع‌آوری زباله‌ها

مردم می‌توانند با استفاده از این نرم افزار مشکلات مرتبط با جمع‌آوری زباله‌ها مانند نبودن سطل‌های مخصوص زباله در قسمت‌هایی از شهر، تخلیه نشدن سطل زباله‌ها، پراکنده شدن زباله‌ها و ... را به صورت ارسال عکس و آدرس گزارش کنند.

2-1-3 . گزارش مشکلات مرتبط با فاضلاب‌ها

با استفاده از این نرم‌ افزار می‌توان مشکلات مرتبط با فاضلاب مثل انتقال غیر قانونی فاضلاب به رودها، تجمع فاضلاب‌ها در نقاطی از شهر، دفع غیر بهداشتی پسماندهای کارخانه‎‌ها و ... را به همراه عکس و آدرس گزارش داد.

2-1-4 . گزارش مشکلات شبکه توزیع آب و برق و گاز

با استفاده از این نرم افزار مردم می‌توانند مشکلات مرتبط با شبکه توزیع آب و برق و گاز مانند نشت آب، ترکیدگی لوله آب، اتصالی کابل‌های برق، سرقت کابل‌ها، نشت گاز و ... را به اطلاع مسئولین برسانند.

2-1-5 . سایر مشکلات و تخلفات مربوط به حوزه شهرداری‌ها

با راهکار مذکور برای مشارکت مردم در شناسایی و حل مشکلات می‌توان تمام مشکلات و تخلفات مربوط به امور شهری را با همکاری مردم شناسایی کرده و در جهت رفع آن‌ها تلاش کرد.

2-2 . راهنمایی و رانندگی

2-2-1 . گزارش تخلفات رانندگی

با استفاده از نرم افزار شهروندی مردم می‌توانند با گرفتن عکس از خودروی متخلف و ارسال آن به همراه موقعیت جغرافیایی، پلیس راهنمایی و رانندگی را در کشف و جریمه متخلفان یاری کنند تا پلیس نیز بتواند با برخورد به هنگام، میزان جرایم و تخلفات راهنمایی و رانندگی را کاهش دهد.

تخلفات گزارش شده شامل پارک در محل پارک ممنوع، پارک دوبل، ورود به خیابان ورود ممنوع، عبور خلاف جهت از خیابان یک طرفه، رانندگی پرخطر، عبور از چراغ قرمز، ایست بر روی خط عابر پیاده و ... می‌باشد.

2-2-2 . گزارش عدم وجود تابلوهای راهنمایی و رانندگی

مردم همچنین می‌توانند با استفاده از نرم فزار شهروندی، مشکلات مربوط به عدم وجود تابلوهای راهنمایی و رانندگی در مکان‌های مناسب را گزارش کنند.

2-2-3 . گزارش خیابان‌ها و پیچ‌های پرخطر

با استفاده از نرم افزار شهروندی می‌توان از پیچ‌ها و خیابان‌های پرخطر عکس گرفت و آن را ارسال کرد تا مسئولان ذی ربط، در راستای اصلاح اینگونه پیچ‌ها و خیابان‌ها تلاش کنند.

2-2-4 . گزارش ترافیک به صورت برخط

می‌توان با ایجاد حالت رانندگی در نرم افزار شهروندی داده‌های ترافیکی را به صورت برخط در دسترس مسئولین قرار داد تا آن‌ها با تحلیل این داده‎‌ها در راستای حل مشکل ترافیک اقدام کنند.

2-2-5 . سایر مشکلات و تخلفات حوزه راهنمایی و رانندگی

مردم می‌توانند با استفاده از نرم افزار مذکور، تمامی مشکلات مرتبط با حوزه راهنمایی و رانندگی را به مسئولین اطلاع دهند.

2-3 . نیروی انتظامی

2-3-1 . گزارش کیف قاپی و جیب بری

 

همه مردم می‌توانند گزارش کیف قاپی و جیب بری به همراه مکان وقوع جرم را توسط نرم افزار شهروندی گزارش دهند. تحلیل این داده‌ها توسط نیروی انتظامی می‌تواند اطلاعات بسیار مفید مانند مکان‌هایی که احتمال دزدی و جیب بری در آن‌ها بیشتر است، مکان‌هایی که از لحاظ وقوع جرم پرخطر محسوب می‌شوند و ... را در اختیار این ارگان قرار بدهد. این امر باعث می‌شود تا نیروی انتظامی به صورت هوشمندانه نظارت خود را بر مناطق پرخطر افزایش داده و احتمال وقوع جرایم را کاهش دهد.[2]

2-3-2 . گزارش دزدی از خودرو و منزل

مردم همچنین می‌توانند جرایم دزدی از خودرو و منزل را از طریق نرم افزار مذکور به همراه اطلاعات مکان وقوع جرم و جزئیات سرقت ارسال کنند. این داده‌ها نیز توسط نیروی انتظامی مورد تحلیل قرار گرفته و اطلاعات مفیدی را برای تصمیم گیری در اختیار این ارگان قرار می‌دهد.

2-3-3 . گزارش تخلفات مخل امنیت اجتماعی

با استفاده از نرم افزار شهروندی مردم می‌توانند تخلفات مرتبط با امنیت اجتماعی همچون آزار و اذیت مردم، آسیب رسانی به اموال مردم و ... را گزارش کنند. این گزارش شامل عکس از تخلف و در صورت امکان فرد متخلف و آدرس مکان وقوع تخلف می‌باشد.

2-4 . دستگاه اداری

2-4-1 . گزارش عدم رعایت حقوق ارباب رجوع

با استفاده از نرم افزار شهروندی می‌توان عدم رعایت حقوق ارباب رجوع توسط کارمندان را با ذکر نام اداره، بخش مربوطه و مسئول مربوطه گزارش داد. این اطلاعات، اماره‌هایی را برای مسئولان مربوطه ایجاد می‌کند تا آن‎‌ها بتوانند با تحقیقات میدانی، جرایم اداری را کشف کرده و با آن‌ها برخورد کنند.

2-4-2 . گزارش دریافت رشوه

همچنین مردم می‌توانند با استفاده از نرم افزار مذکور، رشوه‌گیری توسط کارمندان دولتی را گزارش کنند تا سازمان بازرسی بتواند با بررسی اطلاعات و اماره‌های موجود در گزارش‌های مردمی، با تخلفات و فسادهای اداری برخورد کند.[3]

2-4-3 . گزارش ترک خدمت در ساعات موظف اداری

شهروندان می‌توانند در مواردی که کارمند یکی از ادارات در ساعات اداری خدمات ارائه نمی‌دهد را با استفاده از نرم افزار شهروندی گزارش کنند. در این گزارش نام اداره و آدرس آن و همچنین نام بخش و در صورت امکان مأمور متخلف ثبت می‌شود.

2-4-4 . سایر تخلفات در دستگاه اداری

با استفاده از این نرم افزار می‌توان هرگونه تخلف در دستگاه اداری را گزارش داد.[4]

2-5 . حوزه اصناف و بازار

2-5-1 . گزارش گرانفروشی

مردم با استفاده از نرم افزار شهروندی می‌توانند گرانفروشی مراکز خرید را به همراه نام و آدرس آن مرکز گزارش کنند. این اطلاعات توسط سازمان‌های مربوطه مورد بررسی قرار گرفته و با مجرم برخورد خواهد شد.

2-5-2 . گزارش فروش کالای نامرغوب، تاریخ مصرف گذشته و قاچاق

با استفاده از نرم افزار شهروندی می‌توان تخلفاتی همچون فروش کالای نامرغوب، تاریخ مصرف گذشته و قاچاق را به همراه نام و آدرس مرکز خرید گزارش داد.

2-5-3 . گزارش تخلفات مخل قوانین اجتماعی در اصناف

پدیده‌هایی همچون بدحجابی یک تخلف قانونی محسوب می‌شود و مسئولان مغازه‌ها، فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، کافی‌شاپ‌ها و ... موظفند که با این پدیده در حیطه کاری خود برخورد کنند. شهروندان می‌توانند با استفاده از نرم افزار شهروندی تخلفات مرتبط با قوانین اجتماعی همچون بدحجابی را گزارش کنند. این گزارش شامل نام مغازه یا فروشگاه، آدرس آن و تصویری از تخلف می‌باشد.

2-6 . حوزه بهداشت و سلامت

2-6-1 . گزارش دریافت هزینه غیر قانونی ویزیت و زیرمیزی

با استفاده از نرم افزار شهروندی مردم می‌توانند دریافت هزینه‌های غیرقانونی همچون هزینه‌های غیر قانونی ویزیت و هزینه زیرمیزی به همراه نام و اطلاعات پزشک و آدرس بیمارستان یا مطب را گزارش کنند. این موارد توسط مراجع ذی صلاح بررسی شده و با متخلف برخورد خواهد شد.

2-6-2 . گزارش خطاهای پزشکی

مردم همچنین می‌توانند با استفاده از نرم افزار مذکور، خطاهای پزشکی را به همراه اطلاعات پزشک گزارش کنند تا با پزشک متخلف برخورد شود.

2-6-3 . گزارش پزشکان غیرقانونی

با استفاده از نرم افزار مذکور می‌توان پزشکان غیر قانونی که کد نظام پزشکی ندارند را به همراه اطلاعات مطب آن‌ها گزارش داد.

2-6-4 . گزارش فروش داروهای قاچاق و کمیاب در بازار سیاه

مردم می‌توانند که با گرفتن عکس و ارسال آن به همراه آدرس محل فروش داروهای قاچاق و کمیاب، این اطلاعات را به دست مسئولین برسانند.

3. مطالعه بیشتر

3-1 . مشارکت مردم در امور شهروندی

  1. شهرهای آینده: http://transparency4iran.ir/post/305

  2. تأمین مالی جمعی در پروژه‌های شهری: http://transparency4iran.ir/post/297
  3. بستری برای مشارکت مردمی: http://transparency4iran.ir/post/285

  4. جلوه‌ای از مشارکت شهروندی: http://transparency4iran.ir/post/239
  5. شفافیت، راهکاری برای استفاده از هوش جمعی: http://transparency4iran.ir/post/313
  6. مشارکت مردم در امور شهری: http://transparency4iran.ir/post/310

3-2 . مشارکت مردم در حوزه سلامت

  1. تجربه مشارکت در نظام سلامت اندونزی: http://transparency4iran.ir/post/329

3-3 . مشارکت مردم در حل مسائل حاکمیت

  1. مشکل را حل کنید، جایزه بگیرید: http://transparency4iran.ir/post/251
  2. سایت دولتی چالش: http://transparency4iran.ir/post/85
  3. شفافیت و مشارکت جویی عمومی برای مبارزه با تشریفات اداری: http://transparency4iran.ir/post/106

منابع