در اواخر دهه 90 کره ای ها به این اتفاق نظر رسیدند که دستیابی به توسعه پایدار بدون حل مسائل فساد ناممکن خواهد بود. این اجماع، نقطه عطفی در سیاستهای ضد فساد این کشور ایجاد کرد.[1]

حوزه شفافیت تعارض منافع Conflicts of interests Scope
موضوع ارائه تجارب، گزارش Experinces, Reports Subject
جغرافیا کره جنوبی South Korea Geography
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی persian Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران transparency4iran Publisher

کمیسیون مستقل مبارزه علیه فساد کره جنوبی

«تغییر پارادایم در سیاستهای ضد فساد کره جنوبی از اواخر دهه 90 میلادی»

در اواخر دهه 90 کره ای ها به این اتفاق نظر رسیدند که دستیابی به توسعه پایدار بدون حل مسائل فساد ناممکن خواهد بود. این اجماع، نقطه عطفی در سیاستهای ضد فساد این کشور ایجاد کرد.

رها نمودن «سیاستهای سخت[2]» مبتنی بر کشف و تنبیه پس از رخداد فساد، و استفاده از «سیاستهای نرم[3]» با هدف از بین بردن پیش­دستانه‌ احتمال وقوع فساد، امری ضروری تلقی شد. بدین منظور کمیسیون مستقل مبارزه علیه فساد کره جنوبی[4](KICAC) برای پیاده سازی سیاستها و اقدامات جدید در سال 2002 تاسیس گردید.

KICAC  با همکاری با دفتر دادستانی، پلیس و هیئت حسابرسی و بازرسی، سیستم ضد فساد نوین را طراحی و اقدامات متعددی را برای ارتقا شفافیت و سلامت در بخش دولتی کره جنوبی و جامعه کره به طور کل، پیاده سازی نمود .

پارادایم جدید سیاستهای ضد فساد که توسط این کمیسیون به کار برده می شود از محورهای کلیدی زیر تشکیل می گردد:

  • تغییر سیاست مبارزه با فساد از تنبیه به پیشگیری
  • بهبود نهادی در حوزه های مستعد فساد
  • مدیریت اجرایی پاسخگو و شفاف
  • اصول اخلاقی تقویت شده در خدمات بخش عمومی و مدیریت شرکتی
  • نظام یکپارچه حمایت و حفاظت از افشاگران

ابزارها و سیاست‌های مدیریت تعارض منافع در کره جنوبی

فساد هنگامی رخ می دهد که یک  مامور دولتی وظایف خود را به نحو غیرقانونی و ناروا انجام دهد، تا بدین وسیله منافع شخصی خود و نه منافع عموم جامعه را  ارضا نماید. به عبارت دیگر فساد در موقعیتهای تعارض منافع اتفاق می افتد. منظور از تعارض منافع مواقعی است که بین وظایف یک مامور دولتی و منافع شخصی او تعارض وجود دارد.

لذا عنصر اصلی سیاستهای ضد فساد عبارتست از:

  ایجاد انگیزه در ماموران دولتی برای انجام وظایف خود در مواقع تعارض منافع به نحوی که منافع عموم جامعه تامین گردد.

برخی از ابزارهای استفاده شده در کره جنوبی برای اجرای این گونه سیاستها عبارتند از:

  • مرامنامه کارکنان و مقامات دولتی
  •  ثبت و افشای داراییهای شخصی مقامات ارشد دولتی
  •  محدودیتهای پسااشتغالی برای مقامات دولتی فاسد
  • سیستم تراست کور[5]

در میان این ابزارها، مرامنامه و محدودیتهای پسااشتغالی برای مقامات دولتی فاسد بر اساس "قانون ضد فساد" اجرا می گردند. در حالی که سیستم تراست کور و ثبت داراییهای شخصی و محدودیتهای اشتغال مقامات ارشد دولتی در  "قانون اصول اخلاقی خدمات دولتی" قید شده است.

1.      مرامنامه ماموران دولتی

همه ماموران دولتی موظف به  پیروی از مرامنامه مقامات دولتی می باشند. این مرامنامه از منظر حقوقی به عنوان یک حکم ریاست جمهوری الزام آور می باشد.

این مرامنامه راهنمای رفتاری ماموران دولتی در موقعیتهایی که به احتمال زیاد دارای تعارض منافع می باشند را بیان می دارد.

بندهای اصلی مرامنامه به شرح زیر می باشد:

مقابله با مواضع خاص تعارض منافع

  • هنگامی که یک مقام دولتی به زیردست خود دستوراتی می دهد که ممکن است مانع از عملکرد درست آنها به وظایفشان باشد:
    • مامور زیردست می بایست با بیان دلیل به مقام بالادستی از انجام دستورات سرباز زند.
  • هنگامی که مامور دولتی عمل به وظایف خود را سخت می داند چرا که آن وظیفه با منافع شخصی اش ارتباط دارد:
    • مامور دولتی می تواند از اجرای وظایفی که دارای تعارض منافع است پرهیز کند و آن را به شخص دیگر واگذار نماید.
  • هنگامی که یک سیاستمدار از یک مامور دولتی چه با خواهش و چه به اجبار می خواهد تا وظایفش را به طور ناصحیحی انجام دهد:
    • مامور دولتی می تواند این موضوع را به رئیس اداره گزارش دهد یا اینکه با آفیسر مرامنامه قبل از برخورد با موضوع مشورت نماید.

ممنوعیت اعطا و دریافت منافع غیر عادلانه

  • یک مقام دولتی نباید از موقعیت دولتی خود برای سود رساندن به خود و یا یک عده افراد خاص مبادرت ورزد.
  • یک مقام دولتی نباید با استفاده از موقعیت خود از انجام وظیفه سایرین جلوگیری کند تا بدین وسیله به خود یا عده ای خاص سود برساند.
  • مقام دولتی نباید با استفاده از اطلاعات کسب شده به واسطه وظیفه خود در پست دولتی، در معاملات اوراق بهادار دارای بازار، املاک و سایر ابزارهای مالی شرکت کند.
  • مقام دولتی نباید از کسی که با وظیفه اش مرتبط است پول یا چیز با ارزشی دریافت نماید.

2.      ثبت و افشای دارایی شخصی مقامات دولتی

قانون اصول اخلاقی خدمات دولتی سال 1981، ثبت داراییهای مقامات دولتی رتبه سه و بالاتر را الزام نموده است. در سال 1993 این قانون اصلاح و مقامات رتبه چهار و بالاتر موظف به ثبت دارایی شان شدند. قانون اصلاح شده سیستمی را معرفی نمود که در آن افشای داراییهای ثبت شده مقامات رتبه یک یا بالاتر، رؤسای دولتهای محلی، اعضای شوراهای محلی، و همسران و فرزندان و پدرانشان اجباری است.

در حال حاضر مقامات ارشد دولتی کره که دارای رتبه چهار یا بالاتر می باشند موظف به ثبت داراییها و درآمدهایشان در پایان سال هستند. فرمهای پرشده توسط "کمیته اصول اخلاقی خدمات دولتی" بررسی می شود. مقامات سیاسی اجرایی مانند رئیس جمهور و سایر مقامات دارای رتبه یک می بایست دارایی و درآمدهایشان را در روزنامه رسمی دولت افشا نمایند. 

سیستم ثبت و افشای داراییها که  بیش از 25 سال به اجرا درآمده است نقش اساسی در جلوگیری از فساد در بخش خدمات دولتی کره جنوبی را ایفا کرده است.

3.      اجرای سیستم تراست کور

علاوه بر سیستم ثبت و افشای دارایی ها، برخی از مقامات دولتی موظف به استفاده از سیستم تراست کور[6] می باشند. این سیستم از سال 2006 راه اندازی شده است. بر طبق این سیستم، مقامات دولتی دارای مرتبه 4یا بالاتر که در وزارت اقتصاد یا سایر دستگاههای مالی و اقتصادی دولت مشغول به کار هستند و همچنین دارای سهامی به ارزش حداقل 30 هزاردلار می باشند موظف به فروش سهام و یا قراردادن آن در حسابهای تراست کور بانکی می باشند.

4.      محدودیت برای استخدام مقامات دولتی بازنشسته

محدودیتهای پسااشتغالی به این دلیل در نظر گرفته شده اند تاماموران دولتی با هدف اشتغال در یک شرکت خصوصی پس از پایان فعالیت در بخش دولتی، در اعمال  قوانین برای آن شرکت، تساهل و تسامح به خرج ندهند. اگرچه این محدودیتها در موارد خاص اعمال می گردند؛ چرا که در غیر این صورت با حق آزادی انتخاب شغل در تناقض خواهند بود.

مطابق با قانون "اصول اخلاقی خدمات دولتی"، مامور دولتی دارای رتبه 4 یا بالاتر پس از ترک شغل دولتی به مدت دو سال از استخدام در شرکتهای خصوصی انتفاعی ،که با حوزه خدماتی شغل دولتی آن مامور در ارتباط باشند، محروم خواهد بود.

به علاوه در قانون ضدفساد قید شده است که اگر مقام دولتی به خاطر دست داشتن در فساد از کار برکنارشده باشد، با محدودیت 5 ساله برای استخدام در سازمانهای دولتی، و همچنین شرکتهای خصوصی مرتبط با حوزه شغلی‌اش قبل از برکناری، مواجه می باشد.

این نوشته توسط یکی از همراهان «شفافیت برای ایران» تهیه شده است.

منابع

  1. Gae Ok Park, Director of Policy Coordination, Korea’s Independent Commission Against Corruption 
  2. hard policy 
  3. soft policy 
  4. The Korea Independent Commission Against Corruption 
  5. blind trust system
  6. Enforcement of the blind trust system