نشانی کوتاه این صفحه: retopics.tp4.ir

موضوعات متنوعی در دایره پژوهشی مرتبط با کلان موضوع شفافیت قرار می‌گیرد. هر چند کلی، ناتمام و اولیه، با این حال بنا بر درخواست‌های مکرر، در ادامه فهرست مقدماتی موضوعات پژوهشی مرتبط با این مفهوم تقدیم می‌گردد. امیدواریم این فهرست نه تنها به علاقه‌مندان این حوزه در انتخابات موضوعات پژوهشی کمک نماید، بلکه بتواند با مشارکت شما توسعه یافته و تکمیل شود:

الف. مباحث عمومی

مفاهیم پایه

  • شفافیت: مفهوم، حد و مرز؛
  • شفافیت و فناوری / شفافیت و فناوری اطلاعات و ارتباطات؛
  • شفافیت و مشارکت؛
  • شفافیت و پاسخگویی؛
  • شفافیت و فساد؛
  • شفافیت و اعتماد؛
  • انتقاد از شفافیت؛
  • شفافیت و حریم خصوصی؛
  • شفافیت و اسرار تجاری؛

مبانی دینی شفافیت

  • شفافیت در سیره ائمه اطهار؛
  • شفافیت در اندیشه اسلامی؛
  • شفافیت در رویکرد فقهی؛
  • شفافیت در رویکرد فلسفی؛
  • شفافیت در اندیشه امام خمینی و مقام معظم رهبری؛

شفافیت در ایران

  • بررسی عوامل موافق یا مخالف فرهنگی-اجتماعی ایرانی در راستای بحث شفافیت؛
  • بررسی ریشه‌های محرمانگی در فرهنگ ایرانی؛
  • تیپ‌شناسی نگاه مدیران و مسئولین کشور / نهاد خاص نسبت به مقوله شفافیت؛

شفافیت و فساد

  • شفافیت و فساد (عام)؛
  • شفافیت و تعارض منافع (Conflict of Interest)؛
  • شفافیت و درب‌های چرخان (Revolving Doors)؛
  • شفافیت و افشاگران تخلفات (Whistleblower)؛
  • شفافیت و منشور رفتاری (Code of Conduct)؛
  • شاخص‌های ارزیابی فساد
    • Corruption Perception Index - CPI

 مطالعات تطبیقی شفافیت

  • شفافیت در کشورهای پیشرفته؛
  • شفافیت در کشورهای در حال توسعه؛
  • برترین تجربیات شفافیت در حوزه‌های مختلف، در کشورهای مختلف؛
  • رتبه‌های کشورهای مختلف در شاخص‌های گوناگون مرتبط با حوزه‌های مرتبط با شفافیت؛

ب. حوزه‌های علمی پایه

شفافیت و علوم سیاسی

  • شفافیت و دولت باز (Open Government)
  • شفافیت و حکمرانی خوب (Good Governance)
  • شفافیت، مردم‌سالاری و سیاست؛
  • اصلاحات مبتنی بر شفافیت و حکمرانی؛
  • مباحث مالی در علوم سیاسی (Political Finance)؛
  • روش‌های نوین رأی‌دهی نیابتی (Proxy Voting)؛
  • حکومت به مثابه یک پلت‌فرم (Government as a Platform - GaaP)؛
  • شفافیت و امنیت (ملی) - (National Security)؛
  • شفافیت و نهادهای مدنی؛
  • سازمان‌های بین‌المللی فعال در عرصه شفافیت؛

شفافیت و حقوق

  • شفافیت و ضمانت سلامت قوانین؛
  • شفافیت و ضمانت اجرای قوانین؛
  • جایگاه شفافیت در بستر قوانین کشور (و آسیب‌شناسی آن)؛
    • نقش و جایگاه شفافیت در قوه مقننه؛
    • نقش و جایگاه شفافیت در قوه مجریه؛
    • نقش و جایگاه شفافیت در قوه قضائیه؛
  • ابعاد حقوقی داده و داده باز؛
  • مبانی حقوقی و دینی دسترسی اطلاعات و آزادی اطلاعات؛
  • نقد و بررسی قوانین مربوطه:
    • سیاست‌های کلی نظام اداری؛
    • قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات؛
    • قانون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی؛
    • لایحه شفاف‌سازی هزینه‌های انتخاباتی؛
    • ...
  • قوانین حمایت از افشاگران تخلفات (Whistleblower Protection)؛
  • قوانین حوزه لابی‌گری (Lobbying)؛

شفافیت و سیاست‌گذاری عمومی

  • مشارکت مردم در فرایندهای مختلف تصمیم‌سازی در حاکمیت؛
  • مشارکت مردم در فرایندهای عارضه‌یابی؛
  • مشارکت مردم در فرایندهای اجرایی؛
  • روش‌های نوین مبارزه با فساد (شفافیت و فساد)؛
  • شفافیت، آمار، تصمیم‌گیری، ارزیابی، راستی‌آزمایی؛
  • شفافیت و توانمند‌سازی خط‌مشی (Policy Empowerment)؛
  • شفافیت و همکاری دولت-ملت (Public-Private Partnership)؛
  • ارزیابی و آسیب‌شناسی میزان و چگونگی آگاهی (ذهنیت) مسئولین کشور با مفهوم و کاربردهای شفافیت؛
  • ارزیابی و آسیب‌شناسی میزان و چگونگی آگاهی (ذهنیت) عموم مردم با مفهوم و کاربردهای شفافیت؛
  • چگونگی ارزیابی شفافیت در بخش‌های مختلف کشور؛
  • مدل پارادایمی تحقق شفافیت در جمهوری اسلامی ایران؛
  • بسترهای حقوقی، فرهنگی و اجتماعی تحقق شفافیت در ایران؛
  • نقش شفافیت در پیشبرد سیاست‌های کلان نظام
  • ارایه شاخص‌ها، ابعاد و مولفه‌های شفافیت در عرصه‌های مختلف؛
  • الزامات و ضرورت تدوین سیاست‌های کلان شفافیت؛

شفافیت و مدیریت دولتی

  • شفافیت فرایندهای دولتی
    • شفافیت حقوق و مزایای کارمندان دولت؛
    • شفافیت هدایا و سفرهای دولتی؛
    • شفافیت تاریخچه شغلی مسئولان؛
  • شفافیت عملکردی
    • شفافیت قراردادهای دولتی؛
    • شفافیت و ارزیابی وعده‌های حاکمیت؛
    • شفافیت بودجه، منابع و مخارج سازمان‌های دولتی؛
    • شفافیت اهداف، برنامه‌ها و عملکرد سازمان‌های دولتی؛
  • معماری، کارآمدی، مبارزه با فساد
    • آسیب‌شناسی معماری کنونی سازمان‌های دولتی؛
    • پیشنهاد معماری نوین بر اساس شفافیت، با هدف کارآمدی؛
  • الزامات و بایسته های تحقق شفافیت در نظام اداری کشور؛
  • نقش شفافیت در تحقق حکمرانی مطلوب؛
  • الزامات و بایسته‌های تحقق شفافیت در حکومت‌های مردم سالاری؛

شفافیت و اقتصاد

  • شفافیت، قیمت، کیفیت، رقابت، بازار؛
  • شفافیت سیاست‌های پولی؛
  • شفافیت سیاست‌های مالی؛
  • شفافیت و نظام بانکی؛
  • شفافیت و اقتصاد اطلاعات؛
  • شفافیت و مبارزه با قاچاق، تقلب، احتکار، ...؛
  • شفافیت، سرمایه‌گذاری، بورس؛
  • شفافیت، تجارت، صادرات، واردات؛
  • اقتصاد مبارزه با فساد، اقتصاد مخالفت با جرم؛
  • طراحی سازوکار (Mechanism Design) / تئوری بازی (Game Theory)، و مبارزه با فساد؛

شفافیت و علوم داده

  • فواید، ضرورت، راهبردهای داده باز (Open Data)؛
  • مباحث فنی داده (Technical Issues)؛
  • کیفیت ارائه / انتشار داده (Data Dissemination)؛
  • بصری‌سازی داده (Data Visualization)؛
  • داده باز حاکمیتی (Open Government Data)؛
  • داده باز متصل (Linkid Open Data)
  • کلان داده (Big Data)
  • علوم رایانشی (Computational Sciences)؛

شفافیت و مدیریت نوآوری

  • شفافیت و نوآوری باز (Open Innovation)؛
  • شفافیت و کارآفرینی (Entrepreneurship)؛

شفافیت و علوم ارتباطات

  • نقش رسانه‌های صوتی و تصویری در تحقق شفافیت؛
  • راهکارهای تحقق گفتمان شفافیت در جامعه؛
  • شاخص‌ها، ابعاد و مولفه‌های فرهنگ شفافیت؛

ج. حوزه‌های خرد (مصداقی)

شفافیت و حوزه شهری (City, Local Government)

  • مشارکت در عارضه‌یابی مسائل شهری؛
  • شفافیت و امتیاز شهروندی؛
  • دانشگاه و داده باز شهری؛
  • استفاده از رویکرد چالش در حل معضلات شهری؛
  • شفافیت، جمع‌سپاری، شهر؛

شفافیت و آموزش عالی (Higher Education)

  • نقش شفافیت در پیوند صنعت، حاکمیت و دانشگاه؛
  • شفافیت در نهادهای کلان و سیاست‌گذار (نظیر وزارتخانه)؛
  • شفافیت در نهادهای خرد (نظیر دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها)؛
  • شفافیت آماری خرد و کلان؛
  • شفافیت کلاس‌های درسی، تضمین کیفیت، عدالت آموزشی؛
  • نقش شفافیت در بهبود و توانمندسازی پژوهش‌ها؛
  • کاربردهای شفافیت در افزایش کارآمدی اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها؛
  • نقش شفافیت در کاربردی کردن دیپلماسی علم و فناوری؛

شفافیت و حوزه سلامت (Health)

  • کاربرد، ضرورت، روش‌های کلان داده در پیشگیری، تشخیص و درمان؛
  • فواید و ضرورت شفافیت قیمت‌ها، کیفیت خدمات؛
  • شفافیت آماری، ارتقاء هزینه، افزایش کیفیت؛
  • شفافیت و حریم خصوصی بیماران؛

شفافیت و حوزه کمک‌های مالی (Aid)

اطلاعات شفاف پیرامون کمک‌های مادی (نظیر کمک‌های مردم به مجموعه‌های خیریه دولتی یا مردمی، کمک‌های مالی دولت به منظور مصارف داخلی یا خارجی، ...) به مردم و مجموعه‌های دریافت‌کننده این کمک‌ها امکان می‌دهد تا از آن بهتر استفاده کنند، حکومت را نسبت به شهروندان پاسخگو می‌کند، و به خیرین این امکان را می‌بخشد تا در مورد ضروری‌ترین محل‌های نیاز به کمک مادی قضاوتی صحیح داشته باشند.

شفافیت و حوزه ساخت‌و‌ساز (Construction)

تقویت شفافیت و پاسخگویی در حوزه ساخت‌وساز عمومی، از هدر روی بودجه عمومی جلوگیری می‌کند، زیرساخت‌هایی بهتر و قابل اطمینان‌تر را منتج شده و اعتماد سرمایه‌گذاران را بیشتر جلب خواهد نمود.

شفافیت و حمایت از مصرف کننده (Consumer Protection)

حمایت از مصرف‌کنندگان، و آگاه و فعال کردن آن‌ها، برای شنیده شدن نظراتشان ضروری است که نقش شفافیت و مفاهیم مرتبط در این حوزه غیر قابل انکار است.

شفافیت و انتخابات (Elections)

انتخابات سازوکارهای بسیار حساس پاسخگویی هستند. شهروندان از یک سو نسبت به مشارکت در انتخابات وظیفه، و از سوی دیگر حق دارند نسبت به سلامت فرایند انتخابات آگاه شده و اطمینانشان نسبت به آن جلب گردد.

شفافیت و محیط‌زیست (Environment)

مردم به محیط‌زیستی سالم برای زندگی وابسته‌اند. اما تصمیمات این حوزه گاهی بدون مشارکت آنهایی که منافعشان در گروه آن تصمیمات است، اخذ می‌شود...

صنایع استخراجی (Extractive industry)

شفافیت و پاسخگویی در حکمرانی منابع طبیعی بسیار حیاتی است، از تصمیمات برای استخراج گرفته تا اعطای امتیازات، تا جمع‌آوری و مدیریت درآمدها.

شفافیت و ماهی‌گیری (Fisheries)

مشکلاتی جهانی پیرامون بخش ماهی‌گیری دریایی، شامل ماهی‌گیری افزون از ظرفیت (overfishing) و نیز به حاشیه راندن ماهیگران خرد (small-scale sector)، مستوجب نیاز به افزایش آگاهی از ضرورت شفافیت در این بخش گردیده است.

شفافیت و بخش زمین (Land)

وقتی بخش و صنعت زمین در یک کشور بخوبی کار کند، می‌تواند سبب توسعه اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیست یک کشور گردد. با این حال، حکمرانی ضعیف در این بخش معمولاً از این اتفاق جلوگیری می‌نماید.

شفافیت و مجلس (Parliament)

مردم‌سالاری تنها به انتخابات محدود نمی‌شود. پارلمان‌های باز مردم را نسبت به فعالیت‌هایش آگاه کرده، آنها را به منظور مشارکت در فرایندهای تقنینی تجهیز، و مجلس‌نشینان را نسبت به اقداماتشان پاسخگو می‌کند.

شفافیت، پلیس و امنیت عمومی (Police and Public Security)

نقطه اصلی تماس بسیاری از شهروندان با حکومت‌هاشان، افسر پلیس است. با فرض قدرت و اختیار فراوانی که در پلیس قرار گرفته است، مسئولیت‌پذیری از اهمیت فراوانی برخوردار خواهد شد.

کاربرگ طرح تحقیق مقاله، پایان‌نامه ارشد و رساله دکتری:

دریافت
عنوان: کاربرگ پیشنهاد طرح تحقیق مقاله، پایان‌نامه و رساله