شفافیت برای ایران

رصد برترین تجربیات شفافیت، با هدف بهره‌مندی در کشور اسلامی‌مان، ایران

طبقه‌بندی مطالب :

۸۶ مطلب با موضوع «موضوع - Subject :: ارائه تجارب، گزارش - Experiences, Report» ثبت شده است

جمهوری دموکراتیک کنگو، که حدود نیمی از کبالت جهان را تولید می کند و درآمد حاصل از صنایع استخراجی آن حدود 2.1 بیلیون دلار است، یکی از فعال ترین کشورها در EITI محسوب می شود. مشارکت شش وزیر در مذاکرات گروه ذی نفعان، جایگاه حاکمیتی گروه و حکم EITI را برای مواجهه با چالش های بزرگ موجود در بهبود حکمروایی منابع طبیعی بهبود می بخشد. مشارکت قوی بازیگران مختلف، شامل شرکت ها، نمایندگان جوامع مدنی (بیش از 800 سازمان مردم نهاد و 200 شرکت فعال در زمینه نفت، گاز و مواد معدنی)، می تواند منجر به ارتقای مباحث پیرامون مدیریت بخش های نفت، گاز و معدنکاری در این کشور شود.

حوزه شفافیت منابع طبیعی Natural Resources Scope
موضوع ارائه تجارب، گزارش Experiences, Report Subject
جغرافیا آفریقا Africa Geography
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی Farsi Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Trasparency4Iran Publisher

فراتر از حداقل الزامات EITI

  1. پیشرو در افشای مالکان حقیقی: یکی از اولین کشورهای اجرای کننده EITI برای افشای هویت مالکان حقیقی شرکت های معدنی، از قبیل افرادی که شائبه سیاسی بودن دارند، کنگو بوده است. با این کار و آشکار ساختن خطرات ناشی از تعارض منافع در این گونه مالکیت ها، امکان سوء استفاده شرکت ها از پناهگاه های مالیاتی را کاهش می یابد. این موضوع همچنین موجب ایجاد مسئولیت پذیری بیشتر در فرآیند صدور مجوزها می شود.
  2. شفافیت قراردادها: دولت قانونی را به تصویب رسانده است که «هر گونه واگذاری، فروش یا اجاره منابع طبیعی دولتی طی 60 روز از اجرای آن عمومی شود». گزارش های EITI اکنون بر اجرای این قانون نظارت می کنند. این موضوع منجر به انتشار بیش از 130 قرارداد میان دولت کنگو و شرکت های فعال در صنایع نفت، گاز و مواد معدنی شده است.
  3. افشای مبالغ پرداخت شده جهت امور اجتماعی: شرکت های معدنی ملزم به پرداخت مبالغ قابل توجهی به جوامع محلی جهت امور اجتماعی هستند. برخی از آنها اجباری و مابقی به صورت داوطلبانه پرداخت می شود. گزارش های EITI حاوی اطلاعاتی از این دو نوع پرداخت، با در نظر گرفتن تفاوت های آنها، است.
  4. افزایش گستره گزارش های EITI به معدنکاری شدادی و کوچک مقیاس[1] (ASM) و جنگلداری: دولت کنگو در سپتامبر 2015 دو مطالعه در خصوص بخش های ASM و جنگلداری را منتشر کرد. این دو گزارش برای اولین بار ذی نفعان درگیر و انواع مختلف جریان درآمدی که توسط بازیگران غیر رسمی و نیمه رسمی به مسئولین محلی و مرکزی پرداخت می شود را استخراج کرده است.

بهبود مدیریت عمومی مالی و ایفای نقش EITI در سیستم های دولتی

بنابر درخواست پارلمان، دولت کنگو گزارش های مربوط به سال های 2013 و 2014 را در سال 2015 منتشر کرد. با این کار فرآیند گزارش دهی به روز و از این که گزارش دهی EITI کمکی است به هماهنگی و اجرای روش های حسابرسی در تمام موسسات دولتی، برای بهبود مدیریت عمومی مالی، اطمینان حاصل شد. به عنوان بخشی از گزارش دهی EITI، اداره عمومی حسابرسی مرتبا به بررسی حساب های موسسات دولتی، که ملزم به انتشار در گزارش هستند، می پردازد.

وزارت امور مالی هر سه ماه گزارش هایی از درآمدهای دولت، حاصل از صنایع استخراجی، را منتشر می کند. این گزارش ها با داده های شرکت ها ترکیب شده و به تفکیک هر شرکت در وب سایت EITI کنگو درج می شود.

در این راستا پروژه آزمایشی نقشه برداری و ارزیابی عملکرد صنایع استخراجی [2] با هدف تقویت و یکپارچه سازی سیستم های نگهداری سوابق دولتی در صنایع استخراجی، و نیز تبدیل آنها به مدل های قابل فهم، قابل اعتنا و شفاف در حال اجرا است. با اجرای این پروژه در بلند مدت بار گزارش جامع سالانه کاهش خواهد یافت.



[1] artisanal and small scale mining (ASM)

[2] Mapping and Assessing the Performance of Extractive Industries (MAP-X)

تا دو هفته‌ی دیگر (20 ژانویه)، دانلد ترامپ به عنوان 45امین رئیس‌جمهور ایالات متحده زمام امور این کشور را به دست خواهد گرفت. با مشخص شدن اعضای پیشنهادی وی برای هدایت وزارت‌خانه‌های مختلف، امریکایی‌ها در اعتراض به انتخاب‌های او که همه از افراد کلیدی کسب‌وکارهای بزرگ آمریکایی هستند، کمپینی را شکل داده‌اند تا با جمع‌آوری امضای عموم مردم اعتراض خود را به کنگره آمریکا اعلام کنند.

دولت انگلستان بعنوان مرجع رسمی تولید داده‌های سلامت انگلستان اطلاعات را بصورت داده‌باز در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد بنابراین شرکت‌های خصوصی می‌توانند با استفاده از این داده‌های حاکمیتی، خدماتی رقابتی ارائه کنند تا استفاده از این داده‌ها برای عموم مردم تسهیل شود؛ بطور مثال با استفاده از بصری‌سازی (visualizing) داده‌ها و تصاویر و جداول تعاملی (interactive). در ادامه به معرفی یکی از این خدمات به نام find the best پرداخته می‌شود.

برنامه‌های دولتی بخش سلامت در امریکا، یعنی مدیکر و مدیکید، سامانه‌ای تحت عنوان «HospitalCareData.com» تهیه دیده‌اند که مردم بتوانند از طریق آنها بیمارستان‌های مختلف را در شاخص‌های ویژه‌ای مقایسه کرده و بهترین انتخاب را داشته باشند. در این گزارش به معرفی این سامانه و شاخص‌های آن پرداخته می‌شود.

وب‌سایت carereview.co.jp مربوط به مؤسسه‌ای است که در زمینه‌های رضایت کارکنان و رضایت بیماران پیمایش انجام داده و اطلاعات آن را بصورت داده‌باز منتشر می‌کند و همچنین پردازش و آنالیز اطلاعات و توسعه‌ی سیستم در زمینه‌ی بهداشت و درمان را صورت می‌دهد. این وبسایت سه سامانه با نام‌های «اطلاعات بیمارستانی»، «اطلاعات مراقبت پزشکی»، «اطلاعات منطقه‌ای پزشکی» ارائه داده است که در ادامه به بررسی آنها پرداخته می‌شود.

عریضه‌نویسی و یا تقاضای مردم از مجلس نمایندگان سازوکاری بوده است که پیش از این مشابه آن را در کشورهایی نظیر انگلستان و آمریکا مشاهده کرده بودیم. سنت مشارکت مردم در امر حکومت و انگیزه‌ی قوی حکومت برای پاسخگویی به مردم باعث شده است تا پدیده‌ی عریضه‌نویسی اینترنتی به یکی از روش‌های مألوف برای سیاسمتداران در حکومت‌های شفاف تبدیل شود. در ادامه‌ی این گزارش سازوکار مجلس عوام کانادا در عریضه‌نویسی را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

وبسایت NHS.uk یکی از وبسایتهای اصلی زیرمجموعه طب ملی انگلستان است که خود را با عنوان «انتخاب (Choice)» معرفی می‌کند. این وبسایت، مجموعه‌ای از اطلاعات را در مورد ارائه‌دهندگان خدمات بصورت متمرکز، مطمئن، دقیق، به روز و قابل مقایسه در اختیار کاربران قرار می‌دهد تا بتوانند ارائه‌دهندگان مختلف را در این شاخص‌ها با یکدیگر مقایسه کرده و «انتخاب»های درستی داشته باشند. شاخص‌های عمومی این سامانه برای مقایسه‌ی بیمارستان‌ها در ادامه ذکر شده‌اند.

پیش‌تر در مطلبی به معرفی سامانه‌ی NHS.uk پرداخته شده بود. برای آشنایی با این سامانه از این پیوند استفاده کنید. بنابراین در ادامه تنها شاخص‌های موجود در این سامانه بررسی می‌شوند. شاخص‌هایی که در ادامه ذکر شده‌اند را می‌توان بعنوان نمونه‌ای از شاخص‌ها برای شفافیت داده‌های آنها در بیمارستان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد. عنوان هر شخص به مرجع آن پیوند داده شده است. لازم به ذکر است که شاخص‌های مربوط به پزشکان و تخصص‌های پزشکی بیمارستان‌ها در این جدول ذکر نشده‌اند.

شاخص‌های شفافیت بیمارستانی در NHS انگلستان

شاخص

نشانگر

شاخص‌های کلیدی

  1. رتبه‌بندی کمیته‌ی بازرسی کیفیت درمان (CQC) (4 سطح): مراکز ارائه‌دهنده در 4 سطح رتبه‌بندی شده‌اند: برجسته، خوب، نیازمند بهبود و ناکافی.
  2. عملکرد ]در زمان[ تصادفات و موارد اورژانسی (%): درصد بیمارانی که زودتر از 4 ساعت ویزیت شده‌اند.
  3. نرخ مرگ و میر (%): درصد بیمارانی که در بیمارستان یا تا 30 روز پس از ترخیص فوت شده‌اند.
  4. توصیه کارکنان به دیگران (%): (توضیح داده شده در شاخص ایمنی)
  5. کنترل عفونت و نظافت (3 سطح): (توضیح داده شده در شاخص ایمنی)
  6. درصد بیمارانی که کمتر از 18 هفته برای درمان توسط پزشک متخصص منتظر می‌مانند (%)
  7. درصد بیماران بستری که این بیمارستان را به آشنایان توصیه می‌کنند (%)

کارایی

  1. عملکرد مالی (هزینه به پوند انگلستان): میزان کسری بودجه یا مازاد بودجه گزارش شده در پایان سال مالی
  2. هزینه‌ی کارکنان نماینده، نسبت به متوسط هزینه‌های کل کارکنان (%)

ایمنی

  1. رتبه‌بندی کمیته‌ی بازرسی کیفیت درمان (CQC) (4 سطح): مراکز ارائه‌دهنده در 4 سطح رتبه‌بندی شده‌اند: برجسته، خوب، نیازمند بهبود و ناکافی.
  2. کنترل عفونت و نظافت (3 سطح): شامل سه نشانگر زیر که در مجموع بیمارستان را در 3 سطح طبقه‌بندی می‌کند: خوب، متوسط، ضعیف.
    1. نسبت عفونت‌های کلستریدیوم دیفیسیل در 12 هفته‌ی گذشته در مقایسه با بیمارستان‌های مشابه
    2. تعداد عفونت‌های MRSA (استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم در برابر متیسیلین) در 3 ماه گذشته.
    3. نمره‌ی پیمایش از بیماران بستری درباره‌ی نظافت بخش‌ها.
  3. توصیه کارکنان به دیگران (3 سطح): نمره‌ی حاصل‌شده از پیمایش کارکنان بر اساس میزان رضایت آنها از مراقبت جهت توصیه به اقوام و دوستان.
  4. ایمنی کارکنان (%): متوسط درصد کلی حضور در ساعت‌های برنامه‌ریزی‌شده‌ی شب و روز برای پرستاران و کارکنان درمانی بیمارستان.
  5. پاسخ به اخطارهای NHS انگلستان درباره‌ی ایمنی بیمار (3 سطح): نشان می‌دهد آیا موسسه نسبت به اخطارهای NHS انگلستان پاسخگو بوده است.
  6. ارزیابی بیماران برای لخته‌ی خون (%): درصد بیماران بالغی که پذیرفته‌اند برای خطر لخته‌ی خون مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.
  7. گزارش باز و صادقانه (3 سطح): این شاخص شامل مجموعه‌ای از نشانگرهاست که در مجموع نشان می‌دهد آیا بیمارستان، فرهنگ گزارش باز و صادقانه‌ی ایمنی بیمار را دارد؟ این شاخص بیمارستان‌ها را در 3 سطح طبقه‌بندی می‌کند: خوب، متوسط، ضعیف.

غذا

  1. کیفیت غذا (%): نتیجه‌ی یک ارزیابی بیمارمحور از کیفیت غذا
  2. انتخاب غذا (%): نتیجه‌ی یک ارزیابی بیمارمحور از انتخاب غذا
  3. انتخاب صبحانه (3 سطح): تعداد انتخاب‌های موجود برای صبحانه
  4. دسترسی به میوه‌ی تازه (بله یا خیر)
  5. دسترسی به میان‌وعده (بله یا خیر)
  6. وجود منوی غذایی تأیید شده توسط متخصص تغذیه (بله یا خیر)
  7. هزینه‌ی خدمات غذایی برای هر بیمار در هر روز (قیمت به پوند انگلستان)

توصیه به آشنایان

  1. رتبه‌بندی کمیته‌ی بازرسی کیفیت درمان (CQC) (4 سطح): مراکز ارائه‌دهنده در 4 سطح رتبه‌بندی شده‌اند: برجسته، خوب، نیازمند بهبود و ناکافی.
  2. درصد بیماران بستری که این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  3. درصد بیماران اورژانسی که این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  4. درصد افرادی که بخش زایمان این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  5. درصد افرادی که بخش پس از زایمان این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  6. درصد کارکنانی که این بیمارستان را برای درمان پیشنهاد می‌کنند (%)
  7. درصد کارکنانی که این بیمارستان را برای کار پیشنهاد می‌کنند (%)

پیامدهای گزارش‌شده توسط بیماران

  1. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از تعویض لگن (3 سطح)
  2. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از تعویض زانو (3 سطح)
  3. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از عمل جراحی ورید واریس (3 سطح)
  4. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از عمل جراحی فتق (3 سطح)

فرهنگ گزارش

  1. کارکنانی که ابراز داشتند فرایند گزارش حوادث، منصفانه و اثربخش بوده است (3 سطح)
  2. امکان بالقوه‌ی کمتر گزارش کردنِ حوادثی که منجر به مرگ یا آسیب جدی می‌شوند (3 سطح)
  3. امکان بالقوه‌ی کمتر گزارش کردنِ حوادث (3 سطح)
  4. نسبت گزارش حوادث آسیب‌رسان به کلّ گزارش‌ها (3 سطح)
  5. مداومت در ارسال گزارش (3 سطح): آیا هر ماه گزارش ارسال شده است؟ (6 ماه اخیر)

خدمات 7-روزه

  1. بیماران بستری که پیش از 14 ساعت از ورود توسط پزشک متخصص ویزیت شده‌اند (نسبت): نسبت تعداد تخصص‌های پزشکی که بیش از 90% مواقع بیماران نیازمند را پیش از 14 ساعت از ورود معاینه کرده‌اند به کل تخصص‌ها
  2. دسترسی به خدمات تشخیصی در 7 روز هفته (نسبت): نسبت خدمات تشخیصی در دسترس 7روزه (بدون تعطیلی) به کلّ خدمات تشخیصی
  3. دسترسی به خدمات مداخله‌ای در 7 روز هفته (نسبت): نسبت خدمات مداخله‌ای در دسترس 7روزه (بدون تعطیلی) به کلّ خدمات تشخیصی
  4. پیگیری مداوم بیماران توسط متخصصین (نسبت): تعداد بخش‌هایی که متخصص مربوطه 7روز هفته بیماران را پیگیری می‌کند.

شاخص‌های موجود در نمایه (پروفایل) بیمارستان

دپارتمان‌ها و خدمات

  1. شامل فهرست دپارتمان‌ها و خدماتی که در این بیمارستان ارائه می‌شوند.

امکانات

  1. دسترسی شامل: ترجمه‌ی بریل خدمات، پارکینگ معلولین، دسترسی بدون پله، دسترسی به ویلچر، سرویس بهداشتی معلولین و ...
  2. وسایل راحتی شامل: دسترسی به تلویزیون، اینترنت و تلفن عمومی، محل اقامت تنها تک جنسیتی، فقط دارای اتاق خصوصی، محل اقامت خانواده و مجاز بودن تلفن همراه
  3. مشاوره و حمایت: شامل: حمایت از داغ‌دیدگان و خدمات ترجمه
  4. خدمات مذهبی شامل: فضای مخصوص عبادت و همچنین عبادتگاه در سایت
  5. غذا و خدمات رفاهی در محل شامل: کافه، کتاب‌خانه‌ی بیمار، داروخانه و فروشگاه
  6. پارکینگ شامل: پارکینگ خودرو، پارکینگ دوچرخه و پارکینگ معلولین

اطلاعات تماس

  1. شماره تلفن
  2. نشانی شامل: نشانی و مکان‌یابی و آدرسی‌دهی روی نقشه‌ی گوگل
  3. نشانی اینترنتی شامل: وبسایت و رایانامه مخصوص بیمارستان
  4. تماس با مشاور و رابط (liaison) شامل: رایانامه و شماره تلفن
  5. پارکینگ شامل: پارکینگ خودرو و ظرفیت آن، پارکینگ معلولین و ظرفیت آن و میانگین هزینه‌ی پارکینگ برای یک ساعت

نمرات و نظرات مراجعین بیمارستان

  1. نمره‌ی کلی (از 5 ستاره)
  2. نمره‌ی نظافت (از 5 ستاره)
  3. نمره‌ی همکاری کارکنان (از 5 ستاره)
  4. نمره‌ی وقار و احترام (از 5 ستاره)
  5. نمره‌ی مشارکت بیمار در تصمیم‌گیری (از 5 ستاره)
  6. نمره‌ی محلّ اقامت تک‌جنسیتی (از 5 ستاره)
  7. نظرات تفصیلی و تشریحی در مورد بیمارستان: در این مورد، از طرف بیمارستان به نظرات مراجعین پاسخ‌های شفافی داده می‌شود و بازخوردهای مراجعین به مسئولین مربوطه ارجاع داده می‌شود.

 همانطور که در این جدول مشخص است، شاخص‌های معرفی شده شامل موارد عمومی هستند. در مورد تخصص‌های پزشکی و نحوه‌ی عملکرد پزشکان و متخصصین شاخص‌های مجزایی در بخشی دیگر از سامانه‌ی NHS.uk ارائه شده‌اند که بیش از 20 تخصص پزشکی را شامل می‌شوند (از جمله جراحی قبل، تعویض زانو، تعویض لگن، سرطان ریه، سکته و ...) و در هر کدام از این تخصص‌ها، مبتنی بر شاخص‌های تخصصی، امکان مشاهده و مقایسه‌ی عملکرد پزشکان (با نام و جزئیات کامل مشخصات پزشک) و مراکز ارائه‌دهنده‌ی خدمات وجود دارد. برای مثال با مراجعه به بخش جراحی قلب، امکان مقایسه‌ی نرخ مرگ و میر[1] بیماران مربوط به هر جراح وجود دارد. همچنین پزشکان عمومی[2] نیز به عنوان دروازه‌بان‌های[3] نظام طب ملّی بخش جداگانه‌ای را به خود اختصاص می‌دهند و شاخص‌های مخصوص به خود را دارند. با توجه به حجم انبوه شاخص‌ها و اطلاعات موجود در سامانه‌ی NHS.uk و محدودیت این مقاله، معرفی شاخص‌های مربوط به پزشکان، تخصص‌های پزشکی و دیگر خدمات سلامت نظام طبّ ملّی به فرصت دیگری موکول می‌شود.



[1] Mortality rate

[2] General practitioner

[3] Gate keeper

سامانه‌ی «نظر بیمار» (patientopinion.org.uk) پایگاهی به منظور تجمیع و مطالبه‌ی داستان‌هایی است که عموم مردم در مورد نظام سلامت ملی اسکاتلند (NHS Scotland) تجربه کرده‌اند. این سامانه بصورت جمع‌سپاری، «خوبی»ها و «بدی»های نظام NHS اسکاتلند را تجمیع می‌کند و تجربیات آنها را به مسئولین مربوطه انتقال می‌دهد. طبق آخرین آمار این سامانه، در ماه اخیر 76% از تجربیات و داستان‌های مردم، پاسخ مسئولین را به همراه داشته و 7 درصد از آنها موجب تغییر در این نظام سلامت شده است.

وبسایت ‌My Hospitals سامانه‌ای دولتی در استرالیا است که به منظور دسترسی آسان همه‌ی جامعه‌ی استرالیا به اطلاعات عملکردی قابل مقایسه و موثق بیمارستان‌های دولتی و خصوصی ایجاد شده است. این سایت امکان مشاهده‌ی عملکرد بیش از 1000 بیمارستان دولتی و خصوصی بر اساس شاخص‌هایی مانند کارایی بیمارستان‌ها، زمان انتظار برای اورژانس یا عمل جراحی، درصد عفونت‌های اکتسابی در بیمارستان، زمانی که بیماران پس از پذیرش برای روندهای مختلف سپری می‌کنند و شاخص‌های دیگر را فراهم می‌کند.

در سال 2015 حدود 71 هزار پزشک در آلمان از صنعت دارویی پول دریافت کردند. انتشارات اشپیگل آنلاین و مؤسسه‌ی «اصلاح‌کننده»[1] بصورت مشترک پایگاه داده‌ای را ایجاد کرده‌اند که به شما اجازه می‌دهد مقدار دریافت پزشکان آلمانی را مشاهده کنید. این پایگاه داده مبتنی بر «شفافیت داوطلبانه»‌ی پزشکان تشکیل و منتشر شده است.

یکی از دانشجویان علوم سیاسی دانشگاه بوعلی‌سینا همدان در تحقیقی دانشجویی به موضوع "چرایی نپیوستن نامزدهای نمایندگی مجلس استان همدان به پویش شفافیت داوطلبانه" پرداخته‌است. خلاصه‌ای از این تحقیق تقدیم شما می‌شود.

در تاریخ 23 تیر 1395، جلسه‌ای در مؤسسه‌ی ایتان شکل گرفت تا دکتر پوریا نسیمی، تجربه‌ی شفافیت در بیمه‌ی درمانی بانک ملّی ایران را شرح دهند. در ادامه گزارشی از این جلسه و ابعاد پروژه‌ی«سامانه هوشمند سلامت و درمان بانک ملی ایران» بررسی شده و مزایا و نتایج آن برای ذی‌نفعان تشریح شده است.

"هنگامی که کاخ سفید، سازمان های اجرایی کشور را از طریق "بخشنامه حاکمیت باز"، در دسامبر 2009 ملزم کرد تا بیشتر "باز"، پاسخگو و شفاف باشند و خود را بیش از پیش در کانون شفافیت، مشارکت و همکاری قرار دهند، ناسا این موضوع را در آغوش کشید."

بخشی از نامه رئیس بخش تکنولوژی ناسا برای اجرایی شدن قانون حاکمیت باز در ناسا

حوزه شفافیت حاکمیت باز Open Government Scope
موضوع قوه مجریه Executive Subject
جغرافیا آمریکا United States Geography
نوع مطلب وبسایت، سند Website, Document Type
زبان انگلیسی English Language
منتشر کننده ناسا NASA Publisher

۸۶ مطلب با موضوع «موضوع - Subject :: ارائه تجارب، گزارش - Experiences, Report» ثبت شده است

جمهوری دموکراتیک کنگو، که حدود نیمی از کبالت جهان را تولید می کند و درآمد حاصل از صنایع استخراجی آن حدود 2.1 بیلیون دلار است، یکی از فعال ترین کشورها در EITI محسوب می شود. مشارکت شش وزیر در مذاکرات گروه ذی نفعان، جایگاه حاکمیتی گروه و حکم EITI را برای مواجهه با چالش های بزرگ موجود در بهبود حکمروایی منابع طبیعی بهبود می بخشد. مشارکت قوی بازیگران مختلف، شامل شرکت ها، نمایندگان جوامع مدنی (بیش از 800 سازمان مردم نهاد و 200 شرکت فعال در زمینه نفت، گاز و مواد معدنی)، می تواند منجر به ارتقای مباحث پیرامون مدیریت بخش های نفت، گاز و معدنکاری در این کشور شود.

حوزه شفافیت منابع طبیعی Natural Resources Scope
موضوع ارائه تجارب، گزارش Experiences, Report Subject
جغرافیا آفریقا Africa Geography
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی Farsi Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Trasparency4Iran Publisher

فراتر از حداقل الزامات EITI

  1. پیشرو در افشای مالکان حقیقی: یکی از اولین کشورهای اجرای کننده EITI برای افشای هویت مالکان حقیقی شرکت های معدنی، از قبیل افرادی که شائبه سیاسی بودن دارند، کنگو بوده است. با این کار و آشکار ساختن خطرات ناشی از تعارض منافع در این گونه مالکیت ها، امکان سوء استفاده شرکت ها از پناهگاه های مالیاتی را کاهش می یابد. این موضوع همچنین موجب ایجاد مسئولیت پذیری بیشتر در فرآیند صدور مجوزها می شود.
  2. شفافیت قراردادها: دولت قانونی را به تصویب رسانده است که «هر گونه واگذاری، فروش یا اجاره منابع طبیعی دولتی طی 60 روز از اجرای آن عمومی شود». گزارش های EITI اکنون بر اجرای این قانون نظارت می کنند. این موضوع منجر به انتشار بیش از 130 قرارداد میان دولت کنگو و شرکت های فعال در صنایع نفت، گاز و مواد معدنی شده است.
  3. افشای مبالغ پرداخت شده جهت امور اجتماعی: شرکت های معدنی ملزم به پرداخت مبالغ قابل توجهی به جوامع محلی جهت امور اجتماعی هستند. برخی از آنها اجباری و مابقی به صورت داوطلبانه پرداخت می شود. گزارش های EITI حاوی اطلاعاتی از این دو نوع پرداخت، با در نظر گرفتن تفاوت های آنها، است.
  4. افزایش گستره گزارش های EITI به معدنکاری شدادی و کوچک مقیاس[1] (ASM) و جنگلداری: دولت کنگو در سپتامبر 2015 دو مطالعه در خصوص بخش های ASM و جنگلداری را منتشر کرد. این دو گزارش برای اولین بار ذی نفعان درگیر و انواع مختلف جریان درآمدی که توسط بازیگران غیر رسمی و نیمه رسمی به مسئولین محلی و مرکزی پرداخت می شود را استخراج کرده است.

بهبود مدیریت عمومی مالی و ایفای نقش EITI در سیستم های دولتی

بنابر درخواست پارلمان، دولت کنگو گزارش های مربوط به سال های 2013 و 2014 را در سال 2015 منتشر کرد. با این کار فرآیند گزارش دهی به روز و از این که گزارش دهی EITI کمکی است به هماهنگی و اجرای روش های حسابرسی در تمام موسسات دولتی، برای بهبود مدیریت عمومی مالی، اطمینان حاصل شد. به عنوان بخشی از گزارش دهی EITI، اداره عمومی حسابرسی مرتبا به بررسی حساب های موسسات دولتی، که ملزم به انتشار در گزارش هستند، می پردازد.

وزارت امور مالی هر سه ماه گزارش هایی از درآمدهای دولت، حاصل از صنایع استخراجی، را منتشر می کند. این گزارش ها با داده های شرکت ها ترکیب شده و به تفکیک هر شرکت در وب سایت EITI کنگو درج می شود.

در این راستا پروژه آزمایشی نقشه برداری و ارزیابی عملکرد صنایع استخراجی [2] با هدف تقویت و یکپارچه سازی سیستم های نگهداری سوابق دولتی در صنایع استخراجی، و نیز تبدیل آنها به مدل های قابل فهم، قابل اعتنا و شفاف در حال اجرا است. با اجرای این پروژه در بلند مدت بار گزارش جامع سالانه کاهش خواهد یافت.



[1] artisanal and small scale mining (ASM)

[2] Mapping and Assessing the Performance of Extractive Industries (MAP-X)

تا دو هفته‌ی دیگر (20 ژانویه)، دانلد ترامپ به عنوان 45امین رئیس‌جمهور ایالات متحده زمام امور این کشور را به دست خواهد گرفت. با مشخص شدن اعضای پیشنهادی وی برای هدایت وزارت‌خانه‌های مختلف، امریکایی‌ها در اعتراض به انتخاب‌های او که همه از افراد کلیدی کسب‌وکارهای بزرگ آمریکایی هستند، کمپینی را شکل داده‌اند تا با جمع‌آوری امضای عموم مردم اعتراض خود را به کنگره آمریکا اعلام کنند.

دولت انگلستان بعنوان مرجع رسمی تولید داده‌های سلامت انگلستان اطلاعات را بصورت داده‌باز در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد بنابراین شرکت‌های خصوصی می‌توانند با استفاده از این داده‌های حاکمیتی، خدماتی رقابتی ارائه کنند تا استفاده از این داده‌ها برای عموم مردم تسهیل شود؛ بطور مثال با استفاده از بصری‌سازی (visualizing) داده‌ها و تصاویر و جداول تعاملی (interactive). در ادامه به معرفی یکی از این خدمات به نام find the best پرداخته می‌شود.

برنامه‌های دولتی بخش سلامت در امریکا، یعنی مدیکر و مدیکید، سامانه‌ای تحت عنوان «HospitalCareData.com» تهیه دیده‌اند که مردم بتوانند از طریق آنها بیمارستان‌های مختلف را در شاخص‌های ویژه‌ای مقایسه کرده و بهترین انتخاب را داشته باشند. در این گزارش به معرفی این سامانه و شاخص‌های آن پرداخته می‌شود.

وب‌سایت carereview.co.jp مربوط به مؤسسه‌ای است که در زمینه‌های رضایت کارکنان و رضایت بیماران پیمایش انجام داده و اطلاعات آن را بصورت داده‌باز منتشر می‌کند و همچنین پردازش و آنالیز اطلاعات و توسعه‌ی سیستم در زمینه‌ی بهداشت و درمان را صورت می‌دهد. این وبسایت سه سامانه با نام‌های «اطلاعات بیمارستانی»، «اطلاعات مراقبت پزشکی»، «اطلاعات منطقه‌ای پزشکی» ارائه داده است که در ادامه به بررسی آنها پرداخته می‌شود.

عریضه‌نویسی و یا تقاضای مردم از مجلس نمایندگان سازوکاری بوده است که پیش از این مشابه آن را در کشورهایی نظیر انگلستان و آمریکا مشاهده کرده بودیم. سنت مشارکت مردم در امر حکومت و انگیزه‌ی قوی حکومت برای پاسخگویی به مردم باعث شده است تا پدیده‌ی عریضه‌نویسی اینترنتی به یکی از روش‌های مألوف برای سیاسمتداران در حکومت‌های شفاف تبدیل شود. در ادامه‌ی این گزارش سازوکار مجلس عوام کانادا در عریضه‌نویسی را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

وبسایت NHS.uk یکی از وبسایتهای اصلی زیرمجموعه طب ملی انگلستان است که خود را با عنوان «انتخاب (Choice)» معرفی می‌کند. این وبسایت، مجموعه‌ای از اطلاعات را در مورد ارائه‌دهندگان خدمات بصورت متمرکز، مطمئن، دقیق، به روز و قابل مقایسه در اختیار کاربران قرار می‌دهد تا بتوانند ارائه‌دهندگان مختلف را در این شاخص‌ها با یکدیگر مقایسه کرده و «انتخاب»های درستی داشته باشند. شاخص‌های عمومی این سامانه برای مقایسه‌ی بیمارستان‌ها در ادامه ذکر شده‌اند.

پیش‌تر در مطلبی به معرفی سامانه‌ی NHS.uk پرداخته شده بود. برای آشنایی با این سامانه از این پیوند استفاده کنید. بنابراین در ادامه تنها شاخص‌های موجود در این سامانه بررسی می‌شوند. شاخص‌هایی که در ادامه ذکر شده‌اند را می‌توان بعنوان نمونه‌ای از شاخص‌ها برای شفافیت داده‌های آنها در بیمارستان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد. عنوان هر شخص به مرجع آن پیوند داده شده است. لازم به ذکر است که شاخص‌های مربوط به پزشکان و تخصص‌های پزشکی بیمارستان‌ها در این جدول ذکر نشده‌اند.

شاخص‌های شفافیت بیمارستانی در NHS انگلستان

شاخص

نشانگر

شاخص‌های کلیدی

  1. رتبه‌بندی کمیته‌ی بازرسی کیفیت درمان (CQC) (4 سطح): مراکز ارائه‌دهنده در 4 سطح رتبه‌بندی شده‌اند: برجسته، خوب، نیازمند بهبود و ناکافی.
  2. عملکرد ]در زمان[ تصادفات و موارد اورژانسی (%): درصد بیمارانی که زودتر از 4 ساعت ویزیت شده‌اند.
  3. نرخ مرگ و میر (%): درصد بیمارانی که در بیمارستان یا تا 30 روز پس از ترخیص فوت شده‌اند.
  4. توصیه کارکنان به دیگران (%): (توضیح داده شده در شاخص ایمنی)
  5. کنترل عفونت و نظافت (3 سطح): (توضیح داده شده در شاخص ایمنی)
  6. درصد بیمارانی که کمتر از 18 هفته برای درمان توسط پزشک متخصص منتظر می‌مانند (%)
  7. درصد بیماران بستری که این بیمارستان را به آشنایان توصیه می‌کنند (%)

کارایی

  1. عملکرد مالی (هزینه به پوند انگلستان): میزان کسری بودجه یا مازاد بودجه گزارش شده در پایان سال مالی
  2. هزینه‌ی کارکنان نماینده، نسبت به متوسط هزینه‌های کل کارکنان (%)

ایمنی

  1. رتبه‌بندی کمیته‌ی بازرسی کیفیت درمان (CQC) (4 سطح): مراکز ارائه‌دهنده در 4 سطح رتبه‌بندی شده‌اند: برجسته، خوب، نیازمند بهبود و ناکافی.
  2. کنترل عفونت و نظافت (3 سطح): شامل سه نشانگر زیر که در مجموع بیمارستان را در 3 سطح طبقه‌بندی می‌کند: خوب، متوسط، ضعیف.
    1. نسبت عفونت‌های کلستریدیوم دیفیسیل در 12 هفته‌ی گذشته در مقایسه با بیمارستان‌های مشابه
    2. تعداد عفونت‌های MRSA (استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم در برابر متیسیلین) در 3 ماه گذشته.
    3. نمره‌ی پیمایش از بیماران بستری درباره‌ی نظافت بخش‌ها.
  3. توصیه کارکنان به دیگران (3 سطح): نمره‌ی حاصل‌شده از پیمایش کارکنان بر اساس میزان رضایت آنها از مراقبت جهت توصیه به اقوام و دوستان.
  4. ایمنی کارکنان (%): متوسط درصد کلی حضور در ساعت‌های برنامه‌ریزی‌شده‌ی شب و روز برای پرستاران و کارکنان درمانی بیمارستان.
  5. پاسخ به اخطارهای NHS انگلستان درباره‌ی ایمنی بیمار (3 سطح): نشان می‌دهد آیا موسسه نسبت به اخطارهای NHS انگلستان پاسخگو بوده است.
  6. ارزیابی بیماران برای لخته‌ی خون (%): درصد بیماران بالغی که پذیرفته‌اند برای خطر لخته‌ی خون مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.
  7. گزارش باز و صادقانه (3 سطح): این شاخص شامل مجموعه‌ای از نشانگرهاست که در مجموع نشان می‌دهد آیا بیمارستان، فرهنگ گزارش باز و صادقانه‌ی ایمنی بیمار را دارد؟ این شاخص بیمارستان‌ها را در 3 سطح طبقه‌بندی می‌کند: خوب، متوسط، ضعیف.

غذا

  1. کیفیت غذا (%): نتیجه‌ی یک ارزیابی بیمارمحور از کیفیت غذا
  2. انتخاب غذا (%): نتیجه‌ی یک ارزیابی بیمارمحور از انتخاب غذا
  3. انتخاب صبحانه (3 سطح): تعداد انتخاب‌های موجود برای صبحانه
  4. دسترسی به میوه‌ی تازه (بله یا خیر)
  5. دسترسی به میان‌وعده (بله یا خیر)
  6. وجود منوی غذایی تأیید شده توسط متخصص تغذیه (بله یا خیر)
  7. هزینه‌ی خدمات غذایی برای هر بیمار در هر روز (قیمت به پوند انگلستان)

توصیه به آشنایان

  1. رتبه‌بندی کمیته‌ی بازرسی کیفیت درمان (CQC) (4 سطح): مراکز ارائه‌دهنده در 4 سطح رتبه‌بندی شده‌اند: برجسته، خوب، نیازمند بهبود و ناکافی.
  2. درصد بیماران بستری که این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  3. درصد بیماران اورژانسی که این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  4. درصد افرادی که بخش زایمان این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  5. درصد افرادی که بخش پس از زایمان این بیمارستان را پیشنهاد می‌کنند (%)
  6. درصد کارکنانی که این بیمارستان را برای درمان پیشنهاد می‌کنند (%)
  7. درصد کارکنانی که این بیمارستان را برای کار پیشنهاد می‌کنند (%)

پیامدهای گزارش‌شده توسط بیماران

  1. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از تعویض لگن (3 سطح)
  2. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از تعویض زانو (3 سطح)
  3. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از عمل جراحی ورید واریس (3 سطح)
  4. گزارش بیمار از بهبود سلامتی خویش پس از عمل جراحی فتق (3 سطح)

فرهنگ گزارش

  1. کارکنانی که ابراز داشتند فرایند گزارش حوادث، منصفانه و اثربخش بوده است (3 سطح)
  2. امکان بالقوه‌ی کمتر گزارش کردنِ حوادثی که منجر به مرگ یا آسیب جدی می‌شوند (3 سطح)
  3. امکان بالقوه‌ی کمتر گزارش کردنِ حوادث (3 سطح)
  4. نسبت گزارش حوادث آسیب‌رسان به کلّ گزارش‌ها (3 سطح)
  5. مداومت در ارسال گزارش (3 سطح): آیا هر ماه گزارش ارسال شده است؟ (6 ماه اخیر)

خدمات 7-روزه

  1. بیماران بستری که پیش از 14 ساعت از ورود توسط پزشک متخصص ویزیت شده‌اند (نسبت): نسبت تعداد تخصص‌های پزشکی که بیش از 90% مواقع بیماران نیازمند را پیش از 14 ساعت از ورود معاینه کرده‌اند به کل تخصص‌ها
  2. دسترسی به خدمات تشخیصی در 7 روز هفته (نسبت): نسبت خدمات تشخیصی در دسترس 7روزه (بدون تعطیلی) به کلّ خدمات تشخیصی
  3. دسترسی به خدمات مداخله‌ای در 7 روز هفته (نسبت): نسبت خدمات مداخله‌ای در دسترس 7روزه (بدون تعطیلی) به کلّ خدمات تشخیصی
  4. پیگیری مداوم بیماران توسط متخصصین (نسبت): تعداد بخش‌هایی که متخصص مربوطه 7روز هفته بیماران را پیگیری می‌کند.

شاخص‌های موجود در نمایه (پروفایل) بیمارستان

دپارتمان‌ها و خدمات

  1. شامل فهرست دپارتمان‌ها و خدماتی که در این بیمارستان ارائه می‌شوند.

امکانات

  1. دسترسی شامل: ترجمه‌ی بریل خدمات، پارکینگ معلولین، دسترسی بدون پله، دسترسی به ویلچر، سرویس بهداشتی معلولین و ...
  2. وسایل راحتی شامل: دسترسی به تلویزیون، اینترنت و تلفن عمومی، محل اقامت تنها تک جنسیتی، فقط دارای اتاق خصوصی، محل اقامت خانواده و مجاز بودن تلفن همراه
  3. مشاوره و حمایت: شامل: حمایت از داغ‌دیدگان و خدمات ترجمه
  4. خدمات مذهبی شامل: فضای مخصوص عبادت و همچنین عبادتگاه در سایت
  5. غذا و خدمات رفاهی در محل شامل: کافه، کتاب‌خانه‌ی بیمار، داروخانه و فروشگاه
  6. پارکینگ شامل: پارکینگ خودرو، پارکینگ دوچرخه و پارکینگ معلولین

اطلاعات تماس

  1. شماره تلفن
  2. نشانی شامل: نشانی و مکان‌یابی و آدرسی‌دهی روی نقشه‌ی گوگل
  3. نشانی اینترنتی شامل: وبسایت و رایانامه مخصوص بیمارستان
  4. تماس با مشاور و رابط (liaison) شامل: رایانامه و شماره تلفن
  5. پارکینگ شامل: پارکینگ خودرو و ظرفیت آن، پارکینگ معلولین و ظرفیت آن و میانگین هزینه‌ی پارکینگ برای یک ساعت

نمرات و نظرات مراجعین بیمارستان

  1. نمره‌ی کلی (از 5 ستاره)
  2. نمره‌ی نظافت (از 5 ستاره)
  3. نمره‌ی همکاری کارکنان (از 5 ستاره)
  4. نمره‌ی وقار و احترام (از 5 ستاره)
  5. نمره‌ی مشارکت بیمار در تصمیم‌گیری (از 5 ستاره)
  6. نمره‌ی محلّ اقامت تک‌جنسیتی (از 5 ستاره)
  7. نظرات تفصیلی و تشریحی در مورد بیمارستان: در این مورد، از طرف بیمارستان به نظرات مراجعین پاسخ‌های شفافی داده می‌شود و بازخوردهای مراجعین به مسئولین مربوطه ارجاع داده می‌شود.

 همانطور که در این جدول مشخص است، شاخص‌های معرفی شده شامل موارد عمومی هستند. در مورد تخصص‌های پزشکی و نحوه‌ی عملکرد پزشکان و متخصصین شاخص‌های مجزایی در بخشی دیگر از سامانه‌ی NHS.uk ارائه شده‌اند که بیش از 20 تخصص پزشکی را شامل می‌شوند (از جمله جراحی قبل، تعویض زانو، تعویض لگن، سرطان ریه، سکته و ...) و در هر کدام از این تخصص‌ها، مبتنی بر شاخص‌های تخصصی، امکان مشاهده و مقایسه‌ی عملکرد پزشکان (با نام و جزئیات کامل مشخصات پزشک) و مراکز ارائه‌دهنده‌ی خدمات وجود دارد. برای مثال با مراجعه به بخش جراحی قلب، امکان مقایسه‌ی نرخ مرگ و میر[1] بیماران مربوط به هر جراح وجود دارد. همچنین پزشکان عمومی[2] نیز به عنوان دروازه‌بان‌های[3] نظام طب ملّی بخش جداگانه‌ای را به خود اختصاص می‌دهند و شاخص‌های مخصوص به خود را دارند. با توجه به حجم انبوه شاخص‌ها و اطلاعات موجود در سامانه‌ی NHS.uk و محدودیت این مقاله، معرفی شاخص‌های مربوط به پزشکان، تخصص‌های پزشکی و دیگر خدمات سلامت نظام طبّ ملّی به فرصت دیگری موکول می‌شود.



[1] Mortality rate

[2] General practitioner

[3] Gate keeper

سامانه‌ی «نظر بیمار» (patientopinion.org.uk) پایگاهی به منظور تجمیع و مطالبه‌ی داستان‌هایی است که عموم مردم در مورد نظام سلامت ملی اسکاتلند (NHS Scotland) تجربه کرده‌اند. این سامانه بصورت جمع‌سپاری، «خوبی»ها و «بدی»های نظام NHS اسکاتلند را تجمیع می‌کند و تجربیات آنها را به مسئولین مربوطه انتقال می‌دهد. طبق آخرین آمار این سامانه، در ماه اخیر 76% از تجربیات و داستان‌های مردم، پاسخ مسئولین را به همراه داشته و 7 درصد از آنها موجب تغییر در این نظام سلامت شده است.

وبسایت ‌My Hospitals سامانه‌ای دولتی در استرالیا است که به منظور دسترسی آسان همه‌ی جامعه‌ی استرالیا به اطلاعات عملکردی قابل مقایسه و موثق بیمارستان‌های دولتی و خصوصی ایجاد شده است. این سایت امکان مشاهده‌ی عملکرد بیش از 1000 بیمارستان دولتی و خصوصی بر اساس شاخص‌هایی مانند کارایی بیمارستان‌ها، زمان انتظار برای اورژانس یا عمل جراحی، درصد عفونت‌های اکتسابی در بیمارستان، زمانی که بیماران پس از پذیرش برای روندهای مختلف سپری می‌کنند و شاخص‌های دیگر را فراهم می‌کند.

در سال 2015 حدود 71 هزار پزشک در آلمان از صنعت دارویی پول دریافت کردند. انتشارات اشپیگل آنلاین و مؤسسه‌ی «اصلاح‌کننده»[1] بصورت مشترک پایگاه داده‌ای را ایجاد کرده‌اند که به شما اجازه می‌دهد مقدار دریافت پزشکان آلمانی را مشاهده کنید. این پایگاه داده مبتنی بر «شفافیت داوطلبانه»‌ی پزشکان تشکیل و منتشر شده است.

یکی از دانشجویان علوم سیاسی دانشگاه بوعلی‌سینا همدان در تحقیقی دانشجویی به موضوع "چرایی نپیوستن نامزدهای نمایندگی مجلس استان همدان به پویش شفافیت داوطلبانه" پرداخته‌است. خلاصه‌ای از این تحقیق تقدیم شما می‌شود.

در تاریخ 23 تیر 1395، جلسه‌ای در مؤسسه‌ی ایتان شکل گرفت تا دکتر پوریا نسیمی، تجربه‌ی شفافیت در بیمه‌ی درمانی بانک ملّی ایران را شرح دهند. در ادامه گزارشی از این جلسه و ابعاد پروژه‌ی«سامانه هوشمند سلامت و درمان بانک ملی ایران» بررسی شده و مزایا و نتایج آن برای ذی‌نفعان تشریح شده است.

"هنگامی که کاخ سفید، سازمان های اجرایی کشور را از طریق "بخشنامه حاکمیت باز"، در دسامبر 2009 ملزم کرد تا بیشتر "باز"، پاسخگو و شفاف باشند و خود را بیش از پیش در کانون شفافیت، مشارکت و همکاری قرار دهند، ناسا این موضوع را در آغوش کشید."

بخشی از نامه رئیس بخش تکنولوژی ناسا برای اجرایی شدن قانون حاکمیت باز در ناسا

حوزه شفافیت حاکمیت باز Open Government Scope
موضوع قوه مجریه Executive Subject
جغرافیا آمریکا United States Geography
نوع مطلب وبسایت، سند Website, Document Type
زبان انگلیسی English Language
منتشر کننده ناسا NASA Publisher

شفافیت درآمدها و دارایی‌ها / انتشار فیش‌های حقوقی
classمقدمه: آشنایی با شفافیت
ویدئوهای آموزشی به همراه تقسیم‌بندی آموزشی اولیه برای افرادی که به تازگی با گروه آشنا شده‌اند
نگارخانه
حامیان