شفافیت برای ایران

رصد برترین تجربیات شفافیت، با هدف بهره‌مندی در کشور اسلامی‌مان، ایران

طبقه‌بندی مطالب :

۲۹۸ مطلب با موضوع «جغرافیا - Geography» ثبت شده است

در برنامه‌ی بودجه سال‌های 87 تا تا 91، بندهایی ذکر شده بود که حسب آن دستگاه‌های اجرایی کشور مکلف بودند یک درصد بودجه خود را صرف پژوهش کنند (معروف به قانون یک درصد). برای این منظور «سامانه هماهنگی طرح های پژوهشی دستگاههای اجرائی، شرکت ها، بانک ها و موسسات انتفاعی» زیر نظر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تشکیل شد تا تعریف و اجرای کلیه پژوهش‌های دولتی در این سامانه و به صورت متمرکز اتفاق بیفتد. در همین رابطه، این روایت واقعی قابل توجه است:

بنیاد دانش باز(Open Knowledge) به منظور بررسی روند این‌که چه حکومت‌هایی داده‌های خود را باز می‌کنند، از سال ۲۰۱۳ این روند را در قالب چندین شاخص(Index) پیگیری می‌کند. 

جاناتان گِرِی می‌گوید پیامدهای اجتماعی و سیاسی بسیاری در مورد چگونگی ایجاد و استفاده از داده‌ها در زندگی جمعی قرن 21 وجود دارد. اگر از داده به درستی استفاده شود، می‌تواند شکوفایی انسان، پیشرفت روند اجتماعی و تقویت دموکراسی را تسهیل کنند. البته برای این امر بازنگری سیاست‌های داده مورد نیاز است.

شبکه جهانی OD500 یک شبکه‌ی بین‌المللی از سازمان‌هایی است که می‌خواهند موارد استفاده و تاثیر داده باز را مورد مطالعه قرار دهند. این شبکه‌ی جهانی که توسط آزمایشگاه حکمرانی (GovLab) هماهنگ می‌شود، به سازمان‌های شرکت‌کننده امکان تجزیه و تحلیل داده باز در کشور خودشان را مٍی‌دهد، به نحوی که از نظر جهانی قابل مقایسه و همچنین از نظر داخلی معین باشد. شبکه‌ی جهانی OD500 با این فرض شروع به کار می‌کند که تنها با نقشه‌برداری از استفاده‌ی داده باز، درون و میان کشورها، می‌توان به رویکردهای جدیدی برای درک تاثیرات اقتصادی و اجتماعیِ داده باز حکومتی رسید.

تمامی فعالان اقتصادی اعم از تولیدکنندگان و تجار نیازمند اخذ مجوزهای قانونی مربوط به موضوع فعالیت خود هستند. برای این کار متقاضی می‌بایست به مراجع مختلفی مراجعه نموده و فرایند مربوطه را طی نماید. به‌منظور تسهیل در این امر و همچنین جلوگیری از فساد در این حوزه، لزوم ایجاد شفافیت در فرایند اخذ مجوزهای قانونی موردنیاز فعالان اقتصادی از طریق ایجاد سامانه واحد و جامع جهت ارائه درخواست، پیگیری و اخذ نتایج ارزیابی مراجع قانونی به‌خوبی احساس می‌گردد.

جمهوری دموکراتیک کنگو، که حدود نیمی از کبالت جهان را تولید می کند و درآمد حاصل از صنایع استخراجی آن حدود 2.1 بیلیون دلار است، یکی از فعال ترین کشورها در EITI محسوب می شود. مشارکت شش وزیر در مذاکرات گروه ذی نفعان، جایگاه حاکمیتی گروه و حکم EITI را برای مواجهه با چالش های بزرگ موجود در بهبود حکمروایی منابع طبیعی بهبود می بخشد. مشارکت قوی بازیگران مختلف، شامل شرکت ها، نمایندگان جوامع مدنی (بیش از 800 سازمان مردم نهاد و 200 شرکت فعال در زمینه نفت، گاز و مواد معدنی)، می تواند منجر به ارتقای مباحث پیرامون مدیریت بخش های نفت، گاز و معدنکاری در این کشور شود.

حوزه شفافیت منابع طبیعی Natural Resources Scope
موضوع ارائه تجارب، گزارش Experiences, Report Subject
جغرافیا آفریقا Africa Geography
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی Farsi Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Trasparency4Iran Publisher

فراتر از حداقل الزامات EITI

  1. پیشرو در افشای مالکان حقیقی: یکی از اولین کشورهای اجرای کننده EITI برای افشای هویت مالکان حقیقی شرکت های معدنی، از قبیل افرادی که شائبه سیاسی بودن دارند، کنگو بوده است. با این کار و آشکار ساختن خطرات ناشی از تعارض منافع در این گونه مالکیت ها، امکان سوء استفاده شرکت ها از پناهگاه های مالیاتی را کاهش می یابد. این موضوع همچنین موجب ایجاد مسئولیت پذیری بیشتر در فرآیند صدور مجوزها می شود.
  2. شفافیت قراردادها: دولت قانونی را به تصویب رسانده است که «هر گونه واگذاری، فروش یا اجاره منابع طبیعی دولتی طی 60 روز از اجرای آن عمومی شود». گزارش های EITI اکنون بر اجرای این قانون نظارت می کنند. این موضوع منجر به انتشار بیش از 130 قرارداد میان دولت کنگو و شرکت های فعال در صنایع نفت، گاز و مواد معدنی شده است.
  3. افشای مبالغ پرداخت شده جهت امور اجتماعی: شرکت های معدنی ملزم به پرداخت مبالغ قابل توجهی به جوامع محلی جهت امور اجتماعی هستند. برخی از آنها اجباری و مابقی به صورت داوطلبانه پرداخت می شود. گزارش های EITI حاوی اطلاعاتی از این دو نوع پرداخت، با در نظر گرفتن تفاوت های آنها، است.
  4. افزایش گستره گزارش های EITI به معدنکاری شدادی و کوچک مقیاس[1] (ASM) و جنگلداری: دولت کنگو در سپتامبر 2015 دو مطالعه در خصوص بخش های ASM و جنگلداری را منتشر کرد. این دو گزارش برای اولین بار ذی نفعان درگیر و انواع مختلف جریان درآمدی که توسط بازیگران غیر رسمی و نیمه رسمی به مسئولین محلی و مرکزی پرداخت می شود را استخراج کرده است.

بهبود مدیریت عمومی مالی و ایفای نقش EITI در سیستم های دولتی

بنابر درخواست پارلمان، دولت کنگو گزارش های مربوط به سال های 2013 و 2014 را در سال 2015 منتشر کرد. با این کار فرآیند گزارش دهی به روز و از این که گزارش دهی EITI کمکی است به هماهنگی و اجرای روش های حسابرسی در تمام موسسات دولتی، برای بهبود مدیریت عمومی مالی، اطمینان حاصل شد. به عنوان بخشی از گزارش دهی EITI، اداره عمومی حسابرسی مرتبا به بررسی حساب های موسسات دولتی، که ملزم به انتشار در گزارش هستند، می پردازد.

وزارت امور مالی هر سه ماه گزارش هایی از درآمدهای دولت، حاصل از صنایع استخراجی، را منتشر می کند. این گزارش ها با داده های شرکت ها ترکیب شده و به تفکیک هر شرکت در وب سایت EITI کنگو درج می شود.

در این راستا پروژه آزمایشی نقشه برداری و ارزیابی عملکرد صنایع استخراجی [2] با هدف تقویت و یکپارچه سازی سیستم های نگهداری سوابق دولتی در صنایع استخراجی، و نیز تبدیل آنها به مدل های قابل فهم، قابل اعتنا و شفاف در حال اجرا است. با اجرای این پروژه در بلند مدت بار گزارش جامع سالانه کاهش خواهد یافت.



[1] artisanal and small scale mining (ASM)

[2] Mapping and Assessing the Performance of Extractive Industries (MAP-X)

حادثه‌ی پلاسکو،‌ ملت ایران را در بهت و غم فروبرده و خانواده‌‌هایی را دادغدار عزیزانشان کرده است. اما به راستی چگونه می‌توان از وقوع اتفاقات مشابه جلوگیری کرد؟ آیا واقعا چنین حوادثی گریزناپذیر هستند یا با گام‌هایی ساده و کم‌هزینه امکان پیشگیری وجود دارد؟ پاسخ این سوالات را در ادامه بخوانید.

در این بیانیه آمده است: اعلام عمومی حقوق و مزایای مدیران، تنها ابزار جبران ضربه مهم وارد شده به اعتماد مردم به نظام در موضوع حقوق‌های نجومی و بزرگترین ضامن برای عدم تکرار این پدیده‌های تلخ و گام مهمی در راستای تحقق ماده 19 سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی مبنی بر شفاف‌سازی اقتصاد و سالم‌سازی آن است.

تیم برنرزلی مخترع وب و نظریه پرداز دادهباز، استانداردی ۵ سطحی برای کیفیت داده‌های باز معروف به «داده‌های ۵ ستاره»(5 Satar Data) تعریف کرده است.

یکی از محورهای شفافیت مجلس، شفافیت حضور و غیاب نمایندگان است. در صورتی که حضور و غیاب نمایندگان به اطلاع عموم مردم برسد، ضمانت حضور به موقع و حاضر بودن نمایندگان در مجلس خواهد بود. در همین راستا، با این سوال که «اهمیت حضور به موقع نمایندگان مجلس در نگاه مقام معظم رهبری چیست؟» به بیانات مقام معظم رهبری رجوع کردیم. در جستجویی که داشتیم، به بیاناتی در این رابطه برخوردیم که می‌توانید در ادامه آن‌ها را مطالعه کنید.

حوزه شفافیت قوه مقننه، پارلمان Legislative, Parliament Scope
موضوع محتوای ترویجی Promotion Subject
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی Persian Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Transparency4iran.ir Publisher

در این قسمت از بررسی پورتال داده باز کشور انگلستان به بررسی چهار کارکرد دیگر از این مجموعه خواهیم پرداخت؛ تقاضای داده، داده ها بر اساس جغرافیا، نمودار سازمانی دولت انگلستان و نرم افزار های مبتنی بر داده های این پایگاه.

یکی از معتبرترین اسناد پایه‌ی داده باز، منشور بین‌المللی داده باز، Open Data Charter، است. هر داده‌ای که از اصول ۶گانه‌ی این منشور پیروی کند، باز محسوب می‌شود. در ادامه خلاصه‌ای از این اصول به همراه مثال ارائه می‌شود.

تا دو هفته‌ی دیگر (20 ژانویه)، دانلد ترامپ به عنوان 45امین رئیس‌جمهور ایالات متحده زمام امور این کشور را به دست خواهد گرفت. با مشخص شدن اعضای پیشنهادی وی برای هدایت وزارت‌خانه‌های مختلف، امریکایی‌ها در اعتراض به انتخاب‌های او که همه از افراد کلیدی کسب‌وکارهای بزرگ آمریکایی هستند، کمپینی را شکل داده‌اند تا با جمع‌آوری امضای عموم مردم اعتراض خود را به کنگره آمریکا اعلام کنند.

۲۹۸ مطلب با موضوع «جغرافیا - Geography» ثبت شده است

در برنامه‌ی بودجه سال‌های 87 تا تا 91، بندهایی ذکر شده بود که حسب آن دستگاه‌های اجرایی کشور مکلف بودند یک درصد بودجه خود را صرف پژوهش کنند (معروف به قانون یک درصد). برای این منظور «سامانه هماهنگی طرح های پژوهشی دستگاههای اجرائی، شرکت ها، بانک ها و موسسات انتفاعی» زیر نظر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تشکیل شد تا تعریف و اجرای کلیه پژوهش‌های دولتی در این سامانه و به صورت متمرکز اتفاق بیفتد. در همین رابطه، این روایت واقعی قابل توجه است:

بنیاد دانش باز(Open Knowledge) به منظور بررسی روند این‌که چه حکومت‌هایی داده‌های خود را باز می‌کنند، از سال ۲۰۱۳ این روند را در قالب چندین شاخص(Index) پیگیری می‌کند. 

جاناتان گِرِی می‌گوید پیامدهای اجتماعی و سیاسی بسیاری در مورد چگونگی ایجاد و استفاده از داده‌ها در زندگی جمعی قرن 21 وجود دارد. اگر از داده به درستی استفاده شود، می‌تواند شکوفایی انسان، پیشرفت روند اجتماعی و تقویت دموکراسی را تسهیل کنند. البته برای این امر بازنگری سیاست‌های داده مورد نیاز است.

شبکه جهانی OD500 یک شبکه‌ی بین‌المللی از سازمان‌هایی است که می‌خواهند موارد استفاده و تاثیر داده باز را مورد مطالعه قرار دهند. این شبکه‌ی جهانی که توسط آزمایشگاه حکمرانی (GovLab) هماهنگ می‌شود، به سازمان‌های شرکت‌کننده امکان تجزیه و تحلیل داده باز در کشور خودشان را مٍی‌دهد، به نحوی که از نظر جهانی قابل مقایسه و همچنین از نظر داخلی معین باشد. شبکه‌ی جهانی OD500 با این فرض شروع به کار می‌کند که تنها با نقشه‌برداری از استفاده‌ی داده باز، درون و میان کشورها، می‌توان به رویکردهای جدیدی برای درک تاثیرات اقتصادی و اجتماعیِ داده باز حکومتی رسید.

تمامی فعالان اقتصادی اعم از تولیدکنندگان و تجار نیازمند اخذ مجوزهای قانونی مربوط به موضوع فعالیت خود هستند. برای این کار متقاضی می‌بایست به مراجع مختلفی مراجعه نموده و فرایند مربوطه را طی نماید. به‌منظور تسهیل در این امر و همچنین جلوگیری از فساد در این حوزه، لزوم ایجاد شفافیت در فرایند اخذ مجوزهای قانونی موردنیاز فعالان اقتصادی از طریق ایجاد سامانه واحد و جامع جهت ارائه درخواست، پیگیری و اخذ نتایج ارزیابی مراجع قانونی به‌خوبی احساس می‌گردد.

جمهوری دموکراتیک کنگو، که حدود نیمی از کبالت جهان را تولید می کند و درآمد حاصل از صنایع استخراجی آن حدود 2.1 بیلیون دلار است، یکی از فعال ترین کشورها در EITI محسوب می شود. مشارکت شش وزیر در مذاکرات گروه ذی نفعان، جایگاه حاکمیتی گروه و حکم EITI را برای مواجهه با چالش های بزرگ موجود در بهبود حکمروایی منابع طبیعی بهبود می بخشد. مشارکت قوی بازیگران مختلف، شامل شرکت ها، نمایندگان جوامع مدنی (بیش از 800 سازمان مردم نهاد و 200 شرکت فعال در زمینه نفت، گاز و مواد معدنی)، می تواند منجر به ارتقای مباحث پیرامون مدیریت بخش های نفت، گاز و معدنکاری در این کشور شود.

حوزه شفافیت منابع طبیعی Natural Resources Scope
موضوع ارائه تجارب، گزارش Experiences, Report Subject
جغرافیا آفریقا Africa Geography
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی Farsi Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Trasparency4Iran Publisher

فراتر از حداقل الزامات EITI

  1. پیشرو در افشای مالکان حقیقی: یکی از اولین کشورهای اجرای کننده EITI برای افشای هویت مالکان حقیقی شرکت های معدنی، از قبیل افرادی که شائبه سیاسی بودن دارند، کنگو بوده است. با این کار و آشکار ساختن خطرات ناشی از تعارض منافع در این گونه مالکیت ها، امکان سوء استفاده شرکت ها از پناهگاه های مالیاتی را کاهش می یابد. این موضوع همچنین موجب ایجاد مسئولیت پذیری بیشتر در فرآیند صدور مجوزها می شود.
  2. شفافیت قراردادها: دولت قانونی را به تصویب رسانده است که «هر گونه واگذاری، فروش یا اجاره منابع طبیعی دولتی طی 60 روز از اجرای آن عمومی شود». گزارش های EITI اکنون بر اجرای این قانون نظارت می کنند. این موضوع منجر به انتشار بیش از 130 قرارداد میان دولت کنگو و شرکت های فعال در صنایع نفت، گاز و مواد معدنی شده است.
  3. افشای مبالغ پرداخت شده جهت امور اجتماعی: شرکت های معدنی ملزم به پرداخت مبالغ قابل توجهی به جوامع محلی جهت امور اجتماعی هستند. برخی از آنها اجباری و مابقی به صورت داوطلبانه پرداخت می شود. گزارش های EITI حاوی اطلاعاتی از این دو نوع پرداخت، با در نظر گرفتن تفاوت های آنها، است.
  4. افزایش گستره گزارش های EITI به معدنکاری شدادی و کوچک مقیاس[1] (ASM) و جنگلداری: دولت کنگو در سپتامبر 2015 دو مطالعه در خصوص بخش های ASM و جنگلداری را منتشر کرد. این دو گزارش برای اولین بار ذی نفعان درگیر و انواع مختلف جریان درآمدی که توسط بازیگران غیر رسمی و نیمه رسمی به مسئولین محلی و مرکزی پرداخت می شود را استخراج کرده است.

بهبود مدیریت عمومی مالی و ایفای نقش EITI در سیستم های دولتی

بنابر درخواست پارلمان، دولت کنگو گزارش های مربوط به سال های 2013 و 2014 را در سال 2015 منتشر کرد. با این کار فرآیند گزارش دهی به روز و از این که گزارش دهی EITI کمکی است به هماهنگی و اجرای روش های حسابرسی در تمام موسسات دولتی، برای بهبود مدیریت عمومی مالی، اطمینان حاصل شد. به عنوان بخشی از گزارش دهی EITI، اداره عمومی حسابرسی مرتبا به بررسی حساب های موسسات دولتی، که ملزم به انتشار در گزارش هستند، می پردازد.

وزارت امور مالی هر سه ماه گزارش هایی از درآمدهای دولت، حاصل از صنایع استخراجی، را منتشر می کند. این گزارش ها با داده های شرکت ها ترکیب شده و به تفکیک هر شرکت در وب سایت EITI کنگو درج می شود.

در این راستا پروژه آزمایشی نقشه برداری و ارزیابی عملکرد صنایع استخراجی [2] با هدف تقویت و یکپارچه سازی سیستم های نگهداری سوابق دولتی در صنایع استخراجی، و نیز تبدیل آنها به مدل های قابل فهم، قابل اعتنا و شفاف در حال اجرا است. با اجرای این پروژه در بلند مدت بار گزارش جامع سالانه کاهش خواهد یافت.



[1] artisanal and small scale mining (ASM)

[2] Mapping and Assessing the Performance of Extractive Industries (MAP-X)

حادثه‌ی پلاسکو،‌ ملت ایران را در بهت و غم فروبرده و خانواده‌‌هایی را دادغدار عزیزانشان کرده است. اما به راستی چگونه می‌توان از وقوع اتفاقات مشابه جلوگیری کرد؟ آیا واقعا چنین حوادثی گریزناپذیر هستند یا با گام‌هایی ساده و کم‌هزینه امکان پیشگیری وجود دارد؟ پاسخ این سوالات را در ادامه بخوانید.

در این بیانیه آمده است: اعلام عمومی حقوق و مزایای مدیران، تنها ابزار جبران ضربه مهم وارد شده به اعتماد مردم به نظام در موضوع حقوق‌های نجومی و بزرگترین ضامن برای عدم تکرار این پدیده‌های تلخ و گام مهمی در راستای تحقق ماده 19 سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی مبنی بر شفاف‌سازی اقتصاد و سالم‌سازی آن است.

تیم برنرزلی مخترع وب و نظریه پرداز دادهباز، استانداردی ۵ سطحی برای کیفیت داده‌های باز معروف به «داده‌های ۵ ستاره»(5 Satar Data) تعریف کرده است.

یکی از محورهای شفافیت مجلس، شفافیت حضور و غیاب نمایندگان است. در صورتی که حضور و غیاب نمایندگان به اطلاع عموم مردم برسد، ضمانت حضور به موقع و حاضر بودن نمایندگان در مجلس خواهد بود. در همین راستا، با این سوال که «اهمیت حضور به موقع نمایندگان مجلس در نگاه مقام معظم رهبری چیست؟» به بیانات مقام معظم رهبری رجوع کردیم. در جستجویی که داشتیم، به بیاناتی در این رابطه برخوردیم که می‌توانید در ادامه آن‌ها را مطالعه کنید.

حوزه شفافیت قوه مقننه، پارلمان Legislative, Parliament Scope
موضوع محتوای ترویجی Promotion Subject
نوع مطلب متنی Text Type
زبان فارسی Persian Language
منتشر کننده شفافیت برای ایران Transparency4iran.ir Publisher

در این قسمت از بررسی پورتال داده باز کشور انگلستان به بررسی چهار کارکرد دیگر از این مجموعه خواهیم پرداخت؛ تقاضای داده، داده ها بر اساس جغرافیا، نمودار سازمانی دولت انگلستان و نرم افزار های مبتنی بر داده های این پایگاه.

یکی از معتبرترین اسناد پایه‌ی داده باز، منشور بین‌المللی داده باز، Open Data Charter، است. هر داده‌ای که از اصول ۶گانه‌ی این منشور پیروی کند، باز محسوب می‌شود. در ادامه خلاصه‌ای از این اصول به همراه مثال ارائه می‌شود.

تا دو هفته‌ی دیگر (20 ژانویه)، دانلد ترامپ به عنوان 45امین رئیس‌جمهور ایالات متحده زمام امور این کشور را به دست خواهد گرفت. با مشخص شدن اعضای پیشنهادی وی برای هدایت وزارت‌خانه‌های مختلف، امریکایی‌ها در اعتراض به انتخاب‌های او که همه از افراد کلیدی کسب‌وکارهای بزرگ آمریکایی هستند، کمپینی را شکل داده‌اند تا با جمع‌آوری امضای عموم مردم اعتراض خود را به کنگره آمریکا اعلام کنند.

شفافیت درآمدها و دارایی‌ها / انتشار فیش‌های حقوقی
classمقدمه: آشنایی با شفافیت
ویدئوهای آموزشی به همراه تقسیم‌بندی آموزشی اولیه برای افرادی که به تازگی با گروه آشنا شده‌اند
نگارخانه
حامیان